Dzień dobry
Dzisiaj poprawiony, rozszerzony opis komunikacji niewerbalnej twarzy. W tytułach części zdarzył mi się błąd. Przenoszę jeden temat do części 8 i rozpisałam go bardziej. Staram się, żeby jeden artykuł był co najmniej w tygodniu. Także nie uciekajcie 🙂 Zapraszam do czytania.
Photo by Amy Treasure on Unsplash
Twarz stanowi zwierciadło umysłu i emocji. Różne mięśnie twarzy , które precyzyjnie sterują ruchami ust, warg, oczu, nosa, skóra na czole i szczęce pozwalają na robienie rozmaitych min. Szacuje się, że człowiek może przybierać nawet ponad 10 tysięcy różnych wyrazów twarzy. Chociaż ludzka twarz potrafi być szczera, to jednak nie odzwierciedla ona prawdziwych emocji, dlatego że wraz z czasem uczymy się w pewnej mierze kontrolować swoje oblicze i przybieramy tak zwaną maskę. Robi to każdy z nas, ale najlepiej wychodzi to aktorom, którzy potrafią na zawołanie robić różne naturalne miny jak na zawołanie. Jest jeszcze jedna grupa osób, która potrafi okazywać fałszywe odczucia na swoim obliczu – najczęściej są to recydywiści i przestępcy. Pewno wszyscy znają ten fałszywy uśmiech, krokodyle łzy oraz oszukańcze spojrzenia.
Dlatego odbierając sygnały niewerbalne z twarzy powinno się skupić nie tylko na twarzy.
Złe emocje – sprawiają, że się spinamy na przykład: zaciskanie szczęki, rozszerzenie nozdrzy, zmrużenie oczu, drżenie ust, zaciskanie warg (wygląda jakby znikały lub tworzą wąską linie). Ten odruch niewerbalny może przejawiać się subtelnie i przelotnie (mikrogesty) albo utrzymuje się przez minuty lub dłużej.
Dobre emocje – prawdziwe i nieskrywane poczucie szczęścia odmalowuje się na twarzy i szyi. Można poznać to po takich gestach jak na przykład: rozprostowanie zmarszczek i bruzd na czole, rozluźnione mięsnie wokół ust, pełne usta. W dodatku, gdy jesteśmy szczęśliwi, odprężeni, zadowoleni, to mięsnie twarzy się rozluźniają, a głowa przechyla się nieco na bok i odsłania przez to wrażliwy obszar szyi. Dobre emocje mogą być też często tłumione, ponieważ zdarzają się takie sytuacje, że człowiek decyduje się ich nie okazywać na przykład w czasie gry w pokera.
Oczy – nazywane zwierciadłem duszy. Znajdujące się w oczach włókna mięśniowe strzegą wrażliwe receptory przed nadmiarem światła – zwężając źrenice (niewidoczne u ludzi, którzy mają ciemne oczy). Reakcje oczu rozszerzanie to reakcje symptomatyczne.
Z kolei mięśnie oczu pozwalają na błyskawiczne zamknięcie ich po dostrzeżeniu zbliżającego się obiektu.
-Zestresowana twarz – jest napięta, lekko wykrzywiona, brwi są ściągnięte, a czoło zmarszczone.
–Odprężona twarz – osoba odprężona będzie miała oczy rozluźnione i dobrze widoczne usta.
Mrużenie oczu, marszczenie skóry na czole i krzywienie się – oznaki stresowania się lub niezadowolenia.
Przechylenie głowy – ktoś czuje się dobrze, jest otwarty na innych i przyjaźnie usposobiony.
Rozszerzenie źrenic – w przypadku zmniejszenia źródła światła, ale często również tak się zdarza, że rozszerzają się, gdy coś lub ktoś nam się spodoba.
Zwężanie źrenic – jak wyżej przy opisie oczu. Jest przeciwieństwem rozszerzających się źrenic. Źródło światła jest większe i zmniejsza źrenice. Jest to też oznaka naszego niezadowolenia.
Szeroko otworzone oczy i rozszerzone źrenice – oznaczają pobudzenie, zaskoczenie lub sytuacje, gdy trzeba stanąć przed niespodziewanym wyzwaniem
Mrużenie powiek i obkurczenie źrenic -oznacza, że coś się nam nie spodobało lub odczuwamy zaniepokojenie daną sytuacją. Mrużenie powiek, czyli pozostawienie minimalnej szczeliny zazwyczaj występuje, gdy nie starczy obkurczenie źrenicy. Ma na celu ochronę oka. Z kolei obkurczenie ma na celu skupienia wzroku na bardziej istotnych rzeczach, które pomogą w obronie lub ucieczce.
*W biznesie Osoby, które podczas czytania umowy, mrużą oczy, może oznaczać, że mają problem z jej zrozumieniem lub akceptacją jakiegoś sformowania. Niektórzy dodatkowo ściągają brwi, gdy widzą coś niepokojącego w swoim otoczeniu.
Brwi uniesione i wygięte w łuk – oznaczają pewność siebie i pozytywne odczucia
Ściąganie brwi – to oznaka niepewności i negatywnych odczuć (wyimaginowane zagrożenie, irytacja, niezadowolenie lub złość), co jest znakiem dla innych słabości i brak wiary w siebie.
Oczywiście ten gest może również mieć inne znaczenie. Ściąganie brwi i mrużenie oczu ma miejsce w czasie walki. Z kolei u dzieci to oznaka słabości i niepewności. Ten gest także używają niedostosowani społecznie, czyli na przykład psychopaci, którzy mają przy tym uniżoną postawę schlebiania i potulności. Badania w więzieniu wykazały, że nowi skazańcy, którzy ściągają nisko brwi, są właśnie brani jako słabi.
Przesłanianie oczu – limbiczny mechanizm obronny, znany jako przesłona oczu. Ma na celu chronić mózg przed rejestrowaniem niepożądanych obrazów.
*CIEKAWOSTKA* Nawet niewidomi od urodzenia przesłaniają oczy.
-Blokowanie oczu, mrużenie oczu (zamykanie lub przysłanianie) – gesty, które wykształciły się po to, żeby chronić mózg przed „ujrzeniem” niepożądanych obiektów, i zakomunikować innym naszą pogardę. Ten gest może oznaczać także wstyd, żal za to co się zrobiło. Może też być wyraźną oznaką konsternacji, bądź niedowierzania lub niezgody na coś.
–Zasłanianie dłonią twarz = Blokowanie oczu, mrużenie oczu (zamykanie lub przysłanianie) – zachowanie okazujące, że osoba czuje się nieswojo. Gest okazujący niezadowolenie.
Przesłanianie oczu dłonią lub dłońmi – Może być też tak, że dłonie są zastąpione innymi przedmiotami jak na przykład gazeta, książka. Jest to metoda zakomunikowania, że coś lub ktoś nie pasuje, albo oznacza zakłopotanie, brak wiary w siebie.
Przelotne dotykanie powieki w trakcie rozmowy – oznacza, że jakiś temat nie pasuje naszemu odbiorcy.
Spowolnione otwarcie powiek – po otrzymaniu jakiejś wieści lub w przypadku długotrwałego zamknięcia oczu, które oznacza negatywne odczucia lub niechęć.
Mocne zaciśnięcie powiek – próba niedopuszczenia do siebie jakiejś złej lub przykrej informacji. Naturalny odruch już w brzuchu matki dzieci odruchowo zamykają oczy pod wpływem hałasów.
Zamknięte oczy na moment i głęboki oddech – reakcja na popełniony błąd albo gdy coś próbujemy sobie przypomnieć.
Wielkie oczy – rozwierające powieki, uniesione brwi oraz rozszerzone źrenice – zaskoczenie lub pomyślne wydarzenie.
Szybkie uniesienie brwi lub błysk oka – reakcja na pozytywne wydarzenie. Oznacza pozytywne okazywanie uczuć, a dodatkowo często występuje przy tym „O!” lub „Ach!”
Opuszczanie brwi w trakcie trwania historii – wyraźny brak zainteresowania albo może świadczyć też o tym, że ktoś kłamie.
Bezpośrednie spojrzenie – występuje zazwyczaj, gdy kogoś lubimy, albo gdy jesteśmy zaciekawieni. Może jednak też mieć na celu postraszenia kogoś (wywołać sparaliżowanie lub zastraszenie). Odróżnić można te rodzaje spojrzeń po przez obserwacje na przykład ust (czy są zaciśnięte).
Odwracanie wzroku w trakcie rozmowy – gdy chcemy się skupić na jakiejś myśli bez rozpraszania się patrzeniem na daną osobę, świadczy o dobrym samopoczuciu. Wygląda na to, że osoba analizuje jakieś odczucie, prowadzi wewnętrzny dialog albo jest po prostu uległa.
*CIEKAWOSTKA* Często uznaje się taki gest mylnie za niegrzeczny lub wyraz niechęci. Może to wynikać z pozycji jaką zajmują niektórzy ludzie albo z innych kultur. Bardzo często można się spotkać z agresywną postawą rozkazu patrzenia bezpośrednio w oczy, gdy jedna strona drugą beszta. Jeden z większych błędów, to działa jak u zwierząt. Napędza do ataku. W niektórych kulturach uczy się dzieci, żeby podczas, gdy rodzice je ganią, te muszą właśnie wzrok mieć skierowany w dół.
Z kolei wracając do spojrzenia dotyczącego pozycji niektórych, to ludzie z wyższym statutem mogą pozwolić sobie na okazywanie obojętności, ale osoby o skromniejszej pozycji już nie i powinny patrzeć z uwagą. Przykład: Król może spojrzeć na każdego, ale poddani muszą pozostać zwróceni twarzą do niego nawet wychodząc z komnaty.
Wędrujące spojrzenie – oznaczają dla drugiej strony, że osoba wykonująca ten gest jest znudzona, a co za tym idzie odbierają takie zachowanie za złe wrażenie.
Mruganie powiekami – częste jest wtedy, gdy jesteśmy w stanie pobudzenia, czyli zmieszani, podenerwowani czy też zaniepokojeni.
Trzepotanie rzęs i mruganie powiekami – gdy coś nam się nie spodoba. Samo trzepotanie, podczas rozmowy, oznacza że coś nas gryzie lub wprowadza w zakłopotanie, albo w sytuacjach stresowych. Może też być zmyłką w przypadku, gdy ktoś nosi soczewki i ma z nimi problem, wtedy też mruga.
Spoglądanie z ukosa na ludzi + przechylenie głowy – gdy jesteśmy nastawieni nieufanie albo nie przekonuje nas to, co mówią, gdy trwa dłużej jest oznaką ironii.
–Interesujący, ale… – gest typu – i tu pomysł należy rozważyć. Osoba chce sama wyrobić sobie zdanie, o czym świadczą opuszczone powieki. Nie chce, żeby jej przeszkadzano i najchętniej przez moment zostałaby ze swoimi myślami. Głowa „unosi się” sama, nie jest podparta. Z kolei palec dłoni oparty jest na brwi i zakrywa jedno oko.
Zerkanie na inne przedmioty (zegarek) lub miejsca (w kierunku wyjścia) – w pierwszym wypadku oznacza, że się śpieszy, albo że ma inne spotkanie, a spoglądanie na drzwi może oznaczać, że dana osoba chce opuścić miejsce, w którym się znajduje.
Prawdziwy (szczery) uśmiech – praca dwóch mięsni. Pierwszy, który rozciągają się od kącika ust do kości policzkowej i drugi, który otacza oko. Napinane jednocześnie unoszą kąciki ust ku oczom i wywołują zmarszczki na skórze koło zewnętrznej krawędzi oczu (tak zwane kurze łapki).
Udawany, grzeczny uśmieszek – kąciki ust skierowane są nieznacznie w stronę uszu i nie wyrażają większych emocji.
Chowanie ust – oznaka silnego stresu lub niepokoju. Zazwyczaj to sygnał z mózgu, żebyśmy milczeli i nie dopuszczali niczego do wewnątrz ciała. Ten gest oznacza, że osoba wpadła w kłopoty i coś jest nie tak.
Usta „U”, czyli podkówka – kąciki ust wędrują w dół, a usta wyginają się w odwróconą literkę U. Ta mina wskazuje na silny stres (dyskomfort).
Ściągane usta (dzióbek) – w trakcie rozmowy taki gest oznacza, że odbiorca nie zgadza się z tym, co zostało powiedziane albo myśli o czymś innym, a dokładnie szuka innego rozwiązania.
Szydercza mina – podobny gest do przewracania oczami. Napięte mięśnie po bokach twarzy, ściągający się kącik ust w bok, w stronę uszu, co tworzy na policzkach charakterystyczne dołeczki. Wyraża lekceważenie i pogardę.
–Palec przy ustach – zastępuje papierosa osobie niepalącej. Taka osoba czuje się „ssakiem” zadowolonym z dziecięcego poczucia bezpieczeństwa.
-Zaciskanie ust w czasie rozmowy (podejmowania decyzji) – gest oznacza, że temat dla rozmówcy jest ciężki i nie jest pewien podejmowanej decyzji (dzięki temu gestowi można dowiedzieć się, że dane zagadnienie jest trudne). W czasie negocjacji wyraża obawy nieprzyjęcia oferty.
Wysuwanie języka – stres powoduje zasychanie w ustach, a wtedy odruchowo zwilża się wargi językiem.
Wodzenie językiem po wargach – odczuwany dyskomfort łagodzi się właśnie tym gestem, aby się uspokoić.
Wysunięty język z boku – jak jesteśmy silnie skoncentrowani albo kogoś chcemy zdenerwować. Dzieci pokazują tak język, gdy są zdegustowane.
Przygryzanie warg lub dotykanie palcami warg, lub dotykanie przedmiotami warg – osoba odczuwa silny stres, jakieś zagrożenie.
Wysuwanie języka między zębami – robimy tak wtedy, gdy coś się szczęśliwie udało lub gdy zostaliśmy na czymś przyłapani.
Zmarszczone czoło i ściągnięte brwi – oznaczają niepokój, przygnębienie, koncentracje zdumienie lub stan rozeźlenia.
*CIEKAWOSTKA* Marszczenie czoła pod wpływem emocji powoduje powstawanie zmarszczek. Jeśli starszy człowiek ma dużo zmarszczek oznacza, że przeżył w swoim życiu bardzo wiele.
–Uderzanie dłonią w czoło – to kilka „klapsów” dla szarych komórek, które zawiodły. Osoba taka obwinia się za popełnienie jakiegoś głupstwa na przykład, jeśli o czymś zapomniał.
–Pogrążony w myślach – palec wskazujący i środkowy oparty na skroni, a serdeczny i mały na policzku. Dodatkowo spuszczone powieki. Taki gest, to krytyczne przemyślenia. Osoba taka chciałaby bez przeszkód zastanowić się nad kilkoma sprawami.
–Pocieranie czoła – taki gest pokazuje, że osoba zmaga się z czymś lub doświadcza silnego dyskomfortu psychicznego.
–Poruszające się skrzydełka nosa (głęboki wdech) – oznaczają, że osoba natlenia się przed podjęciem jakiegoś działania.
–Kłopotliwe pytanie – oznacza, że osoba za każdym razem, gdy zadaje jej się kłopotliwe pytanie dotyka szyi lub ust (lub twarz, głowa, szyja, barki, ręce, dłonie, nogi). Gest ma na celu uspokojenia.
Rozszerzanie nozdrzy – mimiczna oznaka podniecenia, ale także może oznaczać, że ludzie szykując się do wzmożonej aktywności fizycznej, dotleniają się, a to dzięki rozdęciu nozdrzy. Może też oznaczać, że ktoś szykuje się do sprzeczki, ucieczki lub bójki.
Marszczenie nosa i uniesiony lewy kącik ust – krótko trwający gest oznacza niechęć, a dłużej oznakę opryskliwości.
–Kłamstwa łaskoczą – mają wyzwalać swędzenie określonych zakończeń nerwowych twarzy. Najczęściej nos, broda.
–Pocieranie ucha – oznacza „najchętniej zasłoniłbym sobie uszy”. Gest występujący małych dzieci, które zatykają sobie uszu, żeby nie słyszeć kazania. Jeśli osoba druga kładzie dłoń na małżowinie ucha, daje do zrozumienia, że usłyszał wystarczająco dużo.
–Pocieranie ucha w życiu uczuciowym – Ciekawostką jest, że pocieranie ucha jest zawsze pięć razy. Oznacza niepewność i wątpliwości.
–Wsparta dłonią – Sposób dotykania palcami głowy, który oznacza, że osoba jest znudzona i zupełnie niezainteresowana.
–Dłoń na policzku – Sposób dotykania palcami głowy, który oznacza, że osoba jest naprawdę zainteresowana.
–Dotykanie policzka lub innej części twarzy – sposób na uspokojenie, gdy jest się zdenerwowaną osobą, zdenerwowaną, rozdrażnioną lub zaniepokojoną.
–Wydychanie powietrza połączone z wydymaniem policzków – metoda na uwalnianie stresu i odzyskiwanie spokoju (reakcja, gdy uniknie się jakiejś przykrej wpadki)
–Gładzenie się po brodzie – gest ten daje do zrozumienia, że osoba rozstrzygająca ocenia właśnie sytuacje i kontrolującym ruchem masuje brodę. Gdy gładzący kończy swój masaż, można być pewnym, że decyzja została podjęta.
–Dotykanie i gładzenie szyi – zachowanie uspakajające w przypadku stresu.
U kobiet zazwyczaj ręka dotyka lub zasłania dołek tej części szyi (dołek nadmostkowy lub bark), co oznacza zaniepokojenie, zagrożenie, niepewność, przestraszenie, dyskomfort emocjonalny, brak poczucia bezpieczeństwa lub ukrywanie ważnych informacji, czy też kłamstwo. Ten gest może u kobiety zastępować też zabawa naszyjnikiem lub włosami.
Z kolei u mężczyzn, to głownie gest poprawiania krawatu, albo kołnierzyka od koszuli.
–Wentylowanie – zachowanie typowe dla mężczyzn polega na wsunięciu palców między kołnierzyk koszuli, a szyję i odciągnięcia materiału od skóry. Zazwyczaj taka reakcja na stres, dyskomfort emocjonalny, niezadowolenie u kobiet występuje podobny, ale subtelniejszy, wówczas może też występować podrzucanie włosów z tyłu do góry.
Rumieńce i bladość – mimowolnie rumienimy się lub bledniemy pod wpływem silnych emocji. Rumieńce pojawiają się w sytuacji, gdy przekroczy się czyjąś przestrzeń osobistą, albo gdy osoba zostanie przyłapana na złym uczynku. Ludzie mogą też się rumienić, gdy ktoś im się podoba. Z kolei szok, to następstwo silnego szoku lub wstrząsu emocjonalnego.
Mina dezaprobaty – są to różne oblicza. Może to być karcące spojrzenie, przewracanie oczami (lekceważenie), skrzywienie wyrażenie niesmaku/niezadowolenia. Osoba, która widzi taką minę odbiera jednoznaczny komunikat, że robi coś złego lub niestosownego. Bardzo często można spotkać się z taką miną, gdy narusza się normy społeczeństwa.
Głowa do góry – osoba chodząca z głową opuszczoną uważana jest za niepewną siebie i poddającą się złym odczuciom. Z kolei zadzieranie podbródka i trzymanie głowy wysoko oznacza pozytywny stan umysłu. Dodatkowo zadzierając nos do góry jest to oznaka dużej wiary w siebie, ale może też oznaczać traktowanie gorzej lub lekceważąco, osób z niższej warstwy społecznej.
Chowanie podbródka – forma okazywania rezerwy, czy też dystansowania się.
Źródło: Mowa ciała zdradzi więcej niż tysiąc słów – Erhard Thiel (Przełożyła Wiesława Moniak)
Mowa ciała – Joe Navarro agent specjalny FBI oraz dr Marvin Karlins, Tłumaczenie Barbara Grabska-Siwek
Źródło obrazka: https://unsplash.com/photos/4aSCchQ1hzkunsplash-logoAmy Treasure
Role Playing Polska 
Dodaj komentarz