Dzień dobry
Dzisiaj taki obszerny temat. Pisałam długo, bo teraz mam szpital w domu. Cóż chore dziecko i jeszcze ja ze swoim gabarytem problemów – mieszanka wybuchowa.
Dzisiaj o ludzkim głosie słów kilka… Zapraszam

Photo by bruce mars on Unsplash
Głos ludzki powstaje w wyniku współdziałania aparatu oddechowego, krtani oraz jamy gardłowej, ustnej i nosowej. Nadzorowany jest przez mózg i układ nerwowy. Wiele mechanizmów i procesów można ze sobą połączyć i skoordynować i tak, na przykład funkcja głosowo twórcza łączy się z funkcją emocjonalną, dzięki temu za pomocą głosu można wyrażać stany emocjonalne.
Intonacja (ton) – wskazuje na postawy i emocje mówiącego. Stawia też różnice pomiędzy wypowiedzią, a pytaniem. Na ton mają wpływ zakres, głośność, rytmiczność i tempo.
Na głos ludzki składają się takie dźwięki powstałe w wyniku: mówienia, śpiewania, śmiania się, płaczu, krzyków i tym podobne.
Aby powstał głos człowiek musi oddychać. W wyniku procesów wymiany gazowej oraz dostarczenia powietrza następuje wprowadzenie fałdów głosowych (strun głosowych) w drgania.
Proces komunikacji lub wydobycia dźwięku śpiewanego pojawia się, wtedy gdy pojawia się potrzeba lub konieczność jego wyrażenia. Najpierw zostaje pobudzona kora mózgowa. Następnie drogami nerwowymi wysyłane są impulsy, które mają na celu zmobilizować określone grupy mięśni. Otwiera się kanał prowadzący od jamy nosowej do płuc i zaczynają się kurczyć mięśnie oddechowe odpowiedzialne za wdech (m. międzyżebrowe, m. brzucha, przepona). Przestrzeń między fałdami głosowymi (głośnia) otwiera się. Ciśnienie w klatce piersiowej się zmniejsza i dzięki temu powietrze napływa swobodnie.
Gdy płuca napełnia się odpowiednią ilością powietrza, to następuje skurcz mięśni brzucha, przepony i klatki piersiowej. Powietrze wydychane z płuc kieruje się w stronę jamy nosowej i jamy ustnej. Fałdy głosowe już lekko napięte stawiają opór płynącemu strumieniowi powietrza. Powietrze gromadzi się pod zwartymi fałdami i gdy ciśnienie osiągnie odpowiednią wartość krytyczną, następuje rozwarcie fałd głosowych. Przepływ powietrza przez głośnie powoduje spadek ciśnienia podłośniowego, a fałdy głosowe powracają do swojego pierwotnego położenia (zwierają się). Ten proces trwa naprzemiennie: rozwierania i zwierania się. W wyniku tego powstaje głos krtaniowy (zależny od napięcia, elastyczności i masy fałdów głosowych oraz charakteru). Za nim jednak stanie się dźwiękiem, który trafi do odbiorcy przechodzi jeszcze przez jamy rezonacyjne, które leżą pod krtanią (nasada): jamy gardłowej, ustnej lub nosowej.
Rezonans – wzmacnianie i modyfikowanie głosu oraz nadawanie mu indywidualnej barwy. Wpływ na nią ma częstotliwość i siła głosu.
Częstotliwość głosu – (ang. voice frequency) lub pasmo głosu jest jedną z częstotliwości w zakresie audio. Dźwięczna mowa mężczyzny ma częstotliwość podstawową od 85 – 180 Hz, a kobiety od 165 – 255 Hz.
Następuje potem proces artykulacji, który przebiega przy udziale języka, policzków, warg i podniebienia. Ostatecznie powstaje dźwięk mowy, dźwięk artykułowany, który jest zrozumiały dla odbiorcy.
Artykulacja – przekształcanie tonu krtaniowego w dźwięki mowy.
Cały proces tworzenia dźwięku nazywa się fonacją.
Ludzie mają możliwość zmiany barwy głosu, wysokości tonu, głośności i wysokości tonu dźwięku. Struny głosowe mogą zostać poluzowanie lub zacieśnić się. Ludzie mogą także zmieniać ich grubość i regulować ciśnienie. Dźwięk rezonuje się w różnych częściach ciała i wpływ na to ma rozmiar i struktura kości.
Ludzki głos znajduję się w ciągłej zamianie i rozwoju. Głos ludzki zmienia się wraz z wiekiem od niedojrzałości do dojrzałości.
Płynność głosu – (zmienność i elokwencja) fachowość szybkiego, dokładnego dostarczania informacji oraz określa zdolność językową danej osoby. Zwraca się na złożoność oraz spójność wypowiedzi. Płynności dzielimy na: biegłość w mówieniu, płynność czytania ustnego (w tym czytanie ze zrozumieniem) oraz płynność pisemna lub kompozycyjna.
Akcent – sposób wymowy dla konkretnej osoby, miejsca lub narodu. Zazwyczaj różnią się jakością głosu, wymową i rozróżnieniem samogłosek, spółgłosek i prozodią (zdolność rozpoznawania sensu wypowiedzi, emocjonalności; przeciwieństwem jest *aprozodia).
Fonetyka – (ang. phonetic – wymawianie) jest gałęzią lingwistyki, która bada dźwięk mowy ludzkiej oraz aspekty znaku w języku migowym.
Wokologia – nauka głosu i praktyka, trening wokalu oraz terapia wokalna. Dotyczy mowy, patologii językowej, terapii mowy, treningu głosowego oraz pedagogiki głosu. Zwykle profesjonalistą od wokologii jest trener głosowy. Obok tej nauki jeszcze jest nauka o sztuce i nauce nauczania głosu – pedagogika wokalna.
Śpiewacy wykorzystują głos ludzki jako narzędzie do tworzenia muzyki (rezonacja wokalna).
Typy głosów klasyfikuje się ze względu na:
–Zakres głosu
–Wagę głosu
–Tessitiura – zakres wokalny
–Barwę głosu
–Passaggia – przejście głosu między rejestrami. Każdy wokalista może utworzyć potężny dźwięk – środkowy dźwięk i głos główny. Wszystko dzięki głosowi z klatki piersiowej. Najtrudniejsze passaggia opierają się na zmianie aktywności zmniejsza się udział mięśni tarczycy, a zwiększa mięśni szkieletowych. Przykład passaggia polecam zobaczyć tutaj: https://m.youtube.com/watch?v=e1KVUzC1M4g
–Rejestr głosu – wszystkie rodzaje głosów mają trzy główne rejestry: Głowa, środkowy (mieszany) i w klatce piersiowej. Są to obszary, gdzie człowiek wyczuwa wibracje dźwięku. Najniższy klatki piersiowej zazwyczaj zwykły głos używany podczas mówienia. Są jeszcze rejestry nad głową i obejmują męski falset oraz żeński rejestr fletu (rejestr gwizdów). U mężczyzn występuje jeszcze strohbass, którego rejestr znajduje się poniżej klatki piersiowej.
Podziałów głosów jest kilka
Podział ze względu na różnice wielkości strun głosowych kobiet i mężczyzn. (Ten podział dotyczy klasyfikacji do europejskiej muzyki klasycznej)
a) u mężczyzn (mężczyźni mają większe struny głosowe)
–bas (E2-E4) – najniższy głos.
–baryton (A2-A4) – typ głosu średniego. Ma brzmienie jednocześnie tenorowe i basowe.
–tenor (C3-C5) – jest najwyższym głosem męskim w rejestrze modalnym. Chodzi o to, że nie ma takiego zakresu jak kontratenor. Znani śpiewacy: Luciano Pavarotti
–kontratenor (E3-E5) – najwyższy męski głos. Wykonują często utwory dla kastratów. Potrafią tak modulować głos, że śpiewają falsetem. Znani śpiewacy: śpiewak kastrato Alessandro Moreschi.
b) u kobiet:
–kontralt (F3-F5) najniższy głos kobiecy. Znane śpiewaczki: Bally Prell.
–mezzosopran (A3-A5) – głos pomiędzy kontralt, a sopran.
–sopran (C4-C6 *zdarzają się takie głosy, które sięgają nawet do G6) – najwyższy głos śpiewany.
c) głosy dziecięce – są do siebie bardzo podobne. Struny głosowe mają podobną wielkość i kolor. Dopiero wraz z nadejściem dojrzewania chrząstki krtani twardnieją. Następuje też rozwój płuc. Najbardziej odznacza się to u mężczyzn. Okres dojrzewania pojawia się różnie.
–treble – (A3-A5) głos młodej osoby z niezmienionym głosem w zakresie mezzosopranu.
Bardzo ważne jest dopasowanie odpowiedniego głosu. Jak się okazuje nie jest to takie obojętne. Można uszkodzić struny głosowe, śpiewając na zbyt niskim lub zbyt wysokim poziomie można doprowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń – patologii głosu. Dokładnie wygląda to tak, że nadwyrężenie głosu powoduję powstania polipów i guzków głosowych, dlatego tak ważna jest odpowiednia klasyfikacja. Problemami związanymi z głosem zajmuję się laryngolog.
Patologie głosu
Puberphonia – (falset falujący) funkcjonujące zaburzenie głosu. Charakteryzuję się nawykowym stosowaniem wysokiego głosu po okresie dojrzewania. Głos zdaje się być tchnący, szorstki i pozbawiony mocy. Nie przechodzi samoistnie, dlatego musi być leczony.
Zaśmiecanie i jąkanie – są zaburzeniami mowy i dotyczą płynności, która jest tu przerywana.
Aprozodia – nabyte lub rozwojowe zaburzenie rozumienia/generowania emocji. Brak umiejętnego modulowania wysokości dźwięku, głośności, intonacji i rytmu. Bardzo często rozpoznawane u osób z zespołem Aspagera, u osób z uszkodzeniem mózgu i u alkoholików.
Ochrypły głos – (chrypka) objaw dysfonii; głos brzmi oddychająco, szorstko. Może być naprężony, być cichszy lub mieć mniejszą tonację. Powodem może być: zapalenie krtani, zakażenie dróg oddechowych, przeziębienie lub alergia.
Dysfonia spastyczna – (dysfonia krtani) zaburzenie, w którym mięśnie generujące głos przechodzą w okresy skurczu. Powoduje to przerwy w głosie i osoba może być trudna do zrozumienia.
Syndrom obcego akcentu – stan chorobowy, w którym pacjenci rozwijają wzorce mowy, które są odbierane jako obcy akcent.
Słowo sałatka – (ang. word salad) schizofazja – język zdezorientowany i często powtarzalny, pozorne używanie słów bez wyraźnego znaczenia lub relacji z nim związanej.
Więcej o problemach językowych będzie w osobnym poście.
Ciekawostki:
-Mozart tworzył swoje utwory pod konkretnych śpiewaków, którzy mieli niezwykłe głosy i sprawia to często nielada wyzwanie dla odtwórców.
-Najwyższy głos ma wokalistka Gruzja Brown z Brazylii, która wykorzystuje do tego rejestr gwizdów. Sięga on aż ośmiu oktaw G2-G10. Największy zakres głosów według Rekordu Guinnessa 10 oktaw osiągnął Tim Storms.
-Pas wokalny (ang. vocal belting) – specyficzna forma techniki śpiewu, w której mieszany jest dolny i górny rezonans. W wyniku tego dźwięk dźwięk przypomina krzyki. Jest to najniższy rejestr głosu śpiewanego. Techniki tej można się nauczyć, ale zaleca się wziąć naukę u odpowiedniego trenera, ponieważ można zrobić sobie krzywdę: chrypka, ból gardła lub gorzej utrata zakresu i barwy. Dość często używa się techniki podczas, gdy gra się na elektrycznej gitarze.
Źródło tekstu: https://www.easyvoice.pl/czytelnia/anatomia-i-fizjologia/110/jak-powstaje-glos
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Human_voice
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Vocology
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Puberphonia
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Speech-language_pathology
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Intonation_(linguistics)
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Resonance
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Fluency
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Accent_(dialect)
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Belt_(music)
http://en.m.wikipedia.org/wiki/Phonation
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Manner_of_articulation
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Phonetics
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Speaker_verification
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Voice_(phonetics)
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Voice_types
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Vocal_range
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Voice_frequency
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Voice_disorders
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Voice_pedagogy
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Voice_projection
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Vocal_warm_up
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Dysphonia
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Speech_disorder
https://wokalmania.pl/jak-zaczac/
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Passaggio
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Prosody_(linguistics)
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Aprosodia
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Voice_frequency
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Spasmodic_dysphonia
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Foreign_accent_syndrome
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Speech_disorder
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Speech_error
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Malapropism
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Dream_speech
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Mispronunciation
Źródło obrazka: https://unsplash.com/photos/DBGwy7s3QY0bruce mars
Dodaj komentarz