Spójniki – gramatyka języka polskiego

Dzień dobry

Dzisiaj kolejny temat z gramatyki języka polskiego. Przepraszam, że znowuż nieregularnie, ale po prostu urlop mnie rozbił totalnie.

Spójnikami nazywamy wyrazy nieodmienne, które łączą wyrazy w zdaniu pojedynczym i zdania składniowe w zdaniu złożonym.

Sposób połączenia wyrazów w zdaniu to wyrażenie podobieństw i/lub różnic. Podobieństwo gdy mówimy: podobieństwo koloru, na przykład: Bluzka i spodnie są zielone; wskazujemy tożsamość lub podobieństwo czynności, na przykład: Ala i Ola jedzą obiad; podobieństwo kształtu, na przykład: Piłka i kula są kuliste.

Spójnik i wyraża podobieństwo przedmiotów i zjawisk oraz łączących przedmioty i zjawiska podobne to spójnik łączny.

Innego rodzaju łączność istnieje gdy cechy dotyczą tego samego przedmiotu lub też gdy czynność wykonuje ta sama osoba.

Jeśli widzimy różnicę jakości stanu lub czynności osób i przedmiotów, podkreślamy je za pomocą spójników przeciwstawnych: a, ale, lecz, natomiast, przeciwnie.

Spójniki wykrzyknikowe: więc, zatem, przeto, toteż – podkreślają związek przyczynowo-skutkowy między czynnościami, stanami i cechami.

Spójniki przyczynowe: bo, ponieważ, gdyż – występują w zdaniach połączonych, które wskazuje ten sam związek przyczynowo-skutkowy między zjawiskami, ale przedstawiają zwykle najpierw skutek, a następnie przyczynę.

Spójniki utożsamiające albo synonimiczne: albo, czyli, lub, to jest inaczej – łączą ze sobą dwa równoznaczne wyrazy lub człony wypowiedzi.

Spójniki: ni, ani – nazywamy spójnikami wyłączającymi, ponieważ wyłączają pewne przedmioty i zjawiska z zakresu możliwych do przyjęcia.

Spójniki łączne, przeciwstawne, rozłączne, wynikowe, utożsamiające i wyłączające – łączą lub dzielą przedmioty lub zjawiska niezależne od siebie, równorzędne, dlatego nazywamy je spójnikami współrzędnymi albo równorzędnymi.

Drugą grupę stanowią spójniki podrzędne, które łączą wypowiedzi i zdania podrzędne z nadrzędnymi. Są to spójniki czasu: gdy, skoro, dopóki; przyczyny: choć, choćby, chociażby; spójniki warunkowe: gdyby, jeśli, jeśliby i spójniki dopełniające: że, iż.

W tekście pisanym przed większością spójników stawia się przecinki.

Źródło tekstu:

Gramatyka języka polskiego – Piotr Bąk

Źródło obrazka:

https://unsplash.com/photos/gL7oJLJOb_I

Dodaj komentarz

Zacznij bloga na WordPress.com. Autor motywu: Anders Noren.

Do góry ↑