Dzień dobry
Dzisiaj wracam dalej do mody razem w Egipcie i krótko o Sumeryjkach. Wyszło tego jak dla mnie dużo, a nie chcę zbyt długo siedzieć w jednym temacie, bo czas goni, a chciałam dopisywać w wolnym czasie, jak będę kilka artykułów do przodu. W każdym razie mam nadzieje, że ten Was zainteresuje.
Tylko tutaj dorzucę słówka, które pojawiły się w tekście:
galabija/jellabiya – (dżalabija) arabska szata dla mężczyzn.
uraeus – taki symbol bogini Wadjet – jako symbol: suwerenności, boskiego autorytetu. Umieszczano go na każdej koronie. Była to mała forma wyprostowanej kobry egipskiej. Najczęściej umieszczano ją na centralnej części korony, z przodu, na środku. Były też takie lekko spłaszczone, a na głowie kobry był okrąg – słoneczny dysk (ang. solar disk). Był też przedstawiany jako hieroglif i umieszczano go na amuletach, biżuterii.
Photo by Daniel H. T Unsplash
EGIPCJANKI I EGIPCJANIE
BIŻUTERIA
Kobiety
-Modna i zamożna Egipcjanka nosiła duże naszyjniki-kołnierze z barwnych płytek emalii, które zakrywały obnażane dekolty. Na perukach znajdywały się złote przepaski. Na uszach miały ciężkie, złote kolczyki, a na dłoniach nosiły bransolety i pierścienie.
-Kapłanki nosiły ozdobny kołnierz, który służył jako instrument muzyczny.
Mężczyźni
-Faraonowie początkowo nosili szeroki złoty kołnierz (ang. wesekh).
-Podczas Festiwalu Ziemi – Faraon miał taką biżuterię jak: diadem, białą opaskę z tkaniny, koronę Górnego Egiptu, opaskę (eng. seshep, headband), seshed i naszyjnik (mankiet).
-Białe i czerwone korony były symbolem dwóch krajów zwycięskiego Górnego Egiptu i pokonanego Dolnego Egiptu. Z takich typowych koron, to były seshedy diademy, metalowe opaski na głowę, a do nich przymocowano uraei. Reszta koron była robiona głównie z materiałów organicznych. No i były takie korony jak: Nemes – pasiasta dwukolorowa korona, która obejmowała ramiona i szyję; Khepresh – Niebieska korona; Deshret – Czerwona korona Dolnego Egiptu (nazywana czasem zieloną koroną); Hedjet – Biała korona Górnego Egiptu; Podwójna korona seksemity zjednoczonego Egiptu Pschent; Korona atef – biała korona zdobiona dwoma strusimi piórami; Podwójna pierzasta korona; Nakrycie głowy Khat lub Afnet (noszone przez szlachtę); Hemhem potrójna korona atef i korona czapka – niebieska, biała lub złota, która była pozornie zdobiona z lnu i czasem haftowana.
Kobiety i mężczyźni
-Biedni nosili korale z ceramiki, a bogaci jak najwięcej: pierścienie, kolczyki (głównie na uszach), bransoletki, zdobione guziki, naszyjniki, obroże na szyję i wisiorki. Były one ze złota, kamieni szlachetnych, muszli (kauri – ang. cowrie; muszla, która przypominała narządy rodne kobiety) i ze świeżych kości zwierząt (niegotowanych), z których tworzono spinki, ozdoby, sznurki do koralików, bransoletki, pierścienie. Najczęściej używano kości słoniowej (mieli specjalna hodowle słoni, przy braku prawdziwej słoniowej używano kości hipopotamów nilowych). Zamiennikiem kości były też rybie ości. Bransoletki, naszyjniki, amulety tworzono również z rogu, skorupki jaja strusiego, a nawet skorupy żółwia.
-Bogaci nosili biżuterie, aby pokazać swoje bogactwo i wierzyli, że dzięki temu są atrakcyjniejsi dla bogów. Sposobem na wywarcie wpływu na swój dominujący status było hojne obdarowywanie innych. Prezenty były w postaci: złotych pierścieni, skarabeuszy, pieczęci (zawieszki, znaki), amulety oraz srebrne pierścienie. Chojnie obdarowywani byli na przykład żołnierze za posługi.
-Do ozdób królewskiego stroju ceremonialnego dołączano ptasie pióra: gołębie, strusie, czapli, wronie i sokole. Nawet arystokratyczni myśliwi ozdabiali piórami konie.
-Używano włosów: ludzkich oraz zwierzęcej sierści: wełny lub sierści wielbłądziej, z ogona żyrafy, koziej, na przykład: z włosa z ogona woła tworzono bransoletki, a z kozich, czy żyrafich (z ogona) tkano torby i worki.
-Skóra miała mniejsze znaczenie, ale tworzono z niej bransoletki, obroże dla psów oraz torby.
-Jeszcze do ozdób można zaliczyć guziki naszywane na ubrania, ale nie spełniały one żadnych przydatnych funkcji.
-Pierścienie na palce często pełniły funkcję pieczęci
-Naszyjniki i obroże były czasem tak ciężkie, że z tyłu musiał być przymocowany do nich mankiet. Były też takie specjalne naszyjniki noszone na piersi (ang. pectorals) – były na nich sceny religijne lub zapisane zaklęcia.
Dzieci
-Zakładano niemowlętom i małym dzieciom wisiorki na szyję (bardziej amulety), żeby chronić je przed złymi duchami (śmiertelność była bardzo wysoka).
-Nosiły różne ozdoby w postaci obrączek, kołnierzyków, bransoletek i akcesoriów do włosów (do 6 roku były nagie, ale miały na sobie biżuterię)
UBRANIE
Kobiety i mężczyźni
-Biednych stroje były skromne, zazwyczaj bez ozdób, szorstkie.
-Nosili nakrycia głowy, ale tylko na specjalne okazje.
-Wielu Egipcjan chodziło boso, ale były też takie specjalne dla żołnierzy i podróżników: dla biednych tkane z trzciny papirusowej, a bogaci na stopy wkładali proste sandały z drewna i utwardzonej skóry. Większość użytej skóry pochodziła od bydła, owiec i kóz.
-Niektóre stroje barwiono. Najczęściej robili to bogaci, żeby pokazać swoje bogactwo, na przykład: czerwony barwnik został zrobiony z wysuszonego i sproszkowanego szkarłatu, owada skalistego oraz ochry, a żółty barwnik ze skórek granatów.
-U faraona były bogato przyozdobione buty, na przykład: u samego Tutenchamona znaleziono 93 pary sztuk butów – sandały z drewna z wizerunkami wrogów na podeszwach.
-Wyrabiano sandały z delikatnej krowiej skóry, a podeszwy były wykonane z plecionego papirusu.
-U faraona i królowej stroje zdobione były piórami.
Kobiety
-Nosiły drapowane lub plisowane, eleganckie szaty w różnych formach. Tkaniny produkowano z włókien roślinnych, głównie z lnu (później bawełna, trochę wełny i jedwabiu). U zamożnych tkaniny były wykonane ze znacznie delikatniejszych lnianych tkanin, cienkich niczym gaza. Zazwyczaj była to: wąska, luźna suknia (długa tunika) na ramiączkach (lub przykryte jedno bądź oba ramiona). Kobiet bogate odsłaniały biust. U niektórych dam szaty – kalasiris były wykonane z przezroczystych białych tkanin, które ukazywały wszystkie naturalne wdzięki kobiety. Suknie sięgały, albo do łydek, albo do kostek. Często do nich nosiły pasy, które podtrzymywały fałdy materiału.
Mężczyźni
Pierwsze ubiory były ze skór zwierząt i spełniały funkcję ochrony ciała przed chłodem i palącymi promieniami słonecznymi.
Najważniejsze były tkaniny lniane, które były uważane za „czyste”. Wełny używano w celach dekoracyjnych.
-Podstawą ubioru męskiego była przepaska biodrowa, szendit (ang. shendyt, kilts) – krótki lub długi, długość już zależała od mody (u faraona, a potem u przedstawicieli innych warstw społecznych, była ozdobiona z przodu trójkątnym fartuszkiem plisowanym w drobne fałdy). Tkanina była utrzymywana na miejscu za pomocą paska.
-Pracujący mężczyźni mieli szorty – *galabija (ang. galabiye) lub nic.
-Faraon nosił skórę lamparta podobnie jak kapłani, a sam często pełnił rolę kapłana.
-W grobowcu faraona Tutanchamona znaleziono: tuniki, koszule, przepaski biodrowe, skarpetki, okrycia głowy, czapki, szaliki, rękawice, rękawiczki z cienkimi podszewkami lub z oddzielnym palcem wskazujący i środkowym oraz otworem na kciuk, bieliznę w kształcie trójkątnej przepaski biodrowej.
-Ramiona mężczyzny okrywał drapowany szal sindon (często był związany na piersi w węzeł). Była też zakładana na biodra.
-Nosili przeźroczysty kalasiris – delikatną płócienną tunikę.
-kapłani nosili: tunikę z podwiniętymi rękawami. W czasie ceremonii Opening of the Mouth (Otwarcie Ust) zakładali drapowaną skórę lamparta (wcześniej lwa) na ramionach.
-Skóra zwierzęca była oznaką godności.
–Armia – cztery rodzaje legionistów (hastati – włócznicy najmłodsi; principes – ciężkozbrojni; triarii – najstarsi wiekiem, welici – młodzi ludzie z najbiedniejszych rodzin). Hastaus i principes nosili hełm, szeroką tarczę, zbroję i broń (miecz – gladius i dwa długie oszczepy – pila), a triarius byli podobnie wyposażeni, ale zamiast oszczepów mieli długie włócznie (hasta), których używali w czasie walki wręcz. Welici nosili hełm ze skóry, okrągłą tarczę, miecz i dwa krótkie oszczepy oraz procę o zasięgu 180 metrów.
Zbroja centurionów była wykonana z nakładających się na siebie płytek metalowych (lorica squamata). Miał nagolennice, a kita na jego hełmie była ułożona od ucha do ucha. Można było go odróżnić od innych legionistów po tym, że miecz i sztylet nosił po lewej stronie.
Przełożonym trybunów był arystokrata (z rodu senatorskiego), który nosił szeroką purpurową szarfę na piersi. Trybuni wybierani przez cesarza, nosili na tunikach wąskie purpurowe szarfy.
Dzieci
-Do 6 roku chodziły nago, a potem nosiły takie same stroje co rodzice.
MAKIJAŻ I FRYZURA
Mężczyźni i Kobiety
-Najczęściej stosowali biały makijaż, ale do tego malowali czarną farbą oczy, żeby je chronić przed rażącym światłem. Robili to niezwykle starannie i umiejętnie, zależało im przede wszystkim na tym, żeby podkreślić ich migdałowy kształt. Dodatkowo nakładali kohl za pomocą patyka. Była to farba wybielająca. Nakładali ją zarówno na górną, jak i dolną powiekę, a tego dodano linię czarną rozciągającą się od kącika oka do boków twarzy („kocie oko„). Brwi malowano też na czarno. Czarny makijaż wykonany był z węgla, siarczku ołowiu (galena) lub tlenku manganu (pirolusyt). Uważano, że makijaż ma magiczne, a nawet uzdrawiające moce. Na specjalne okazje używano zielono-niebieskich cieni do powiek. Aby uzyskać zielony makijaż, używali malachitu i innych minerałów na bazie miedzi.
-Usta były malowane pędzlem, czerwoną ochrą, którą wcześniej zmielono i mieszano z wodą (nadawała kolor karminu). Nakładano ją także na policzki.
-Mieli wygolone głowy. Zamiast własnych włosów nosili czarne peruki, które stanowiły oznakę społecznego prestiżu.
-Charakterystyczną cechą fryzury był kształt zbliżony do trapezu. Włosy splatano, upinano wsuwkami przeważnie w drobne warkoczyki i obcinano w taki sposób, aby tworzyły uczesanie na tak zwanego pazia.
-Z czasem zaczęto preferować długie włosy, które starannie dekorowano – kwiatami lotosu lub turkusowymi wstążkami oraz spiralami ze złota.
-Kolor włosów, to najczęściej był ciemnobrązowy i czarny (używano do farbowania barwnika roślinnego henny) oraz niebieski.
-Trzeba dodać, że niestety włosy były naturalnym środowiskiem wszy, dlatego niektórzy kapłani golili się całkiem – aby pozbyć się tych pasożytów i innych nieczystych rzeczy.
-malowały paznokcie, a do tego używały złotego pyłu lub sporządzonej mieszanki z płatków kwiatów i ziół (kolory najchętniej wybierane: zielony, czerwony oraz niebieski). Także henna była używana do barwienia paznokci na żółto i pomarańczowo.
-Jeszcze w późniejszych czasach robiono kobiece fryzury z własnych włosów i stosowano trwałą ondulacje.
–Podniecające zapachy – panie nacierały się wonnymi olejkami, przyozdabiały się kwiatami i skrywały flakoniki z pachnidłami w splotach peruk. Zarówno kobiety jak i mężczyźni mogli mieć stożki z aromatycznych maści, które pod wpływem temperatury stopniowo się topiły.
-Wcierali oleje i maści w skórę, aby chronić je przed gorącym powietrzem.
-Najlepszy olej był wyciskany z owoców kolibła egipskiego (Balanites Aegyptiaca). Stosowano również Behen, olej z orzechów Moringa i rodzaj oleju z orzechów migdałowych. Oleje te były zmieszane z drobno zmielonymi substancjami organicznymi, które służyły jako pigment.
-Mężczyźni – podobnie, jak kobiety golili głowy, malowali twarze, zakładali peruki sięgające do ramion i nacierali ciało wonnymi olejkami. Młodzi lub biedni zachowywali naturalne włosy.
-Nawet wygląd po śmierci był ważny. Trzeba było zrobić odpowiednie wrażenie przed Sądem Ostatecznym.
-Niektórzy stosowali tatuaże-znaki, skaryfikacje, czy bliznowacenie jako ozdobę lub w celach ochronnych. Znaleziono jednak to tylko u niewielkiej ilości kobiet. Zazwyczaj były to jakieś abstrakcyjne znaki w kształcie figur geometrycznych. Tylko na nielicznych kobiecych ciałach znaleziono tatuaże na ramionach, barkach i brzuchu. Podobne były do tych dzisiejszych, w których pigment wstrzykuje się pod skórę. Tak to tatuaże były abstrakcją.
-W większości przypadków tatuaże pełniły rolę oznaczenia jeńców wojennych, czy też niewolników, którzy musieli mieć wytatuowane na ciele nazwisko właściciela na ręce.
Dzieci
-Miały golone głowy, szczególnie chłopcy (robiono to, żeby pozbyć się pasożytów)
SUMERYJKI
Według znaleziska z ok. 2600r p.n.e. (ubiór królowej-kapłanki):
BIŻUTERIA
-duża peruka, owinięta złota przepaską 8-metrowej długości. Na przepasce znajdował się diadem ze złotych liści i kwiatów. Ozdobiony był paciorkami z lapis-lazuri i krwawnika.
-ciężkie kolczyki w kształcie półksiężyców
-naszyjnik – sznury z paciorków
UBRANIE
Ciało kobiety owijała luźna suknia, odkrywająca jedno ramię. Wykonana była z wełnianej tkaniny zakończonej u dołu frędzlami.
CIEKAWOSTKI:
Stój bóstwa:
1. Strój kreteńskiej bogini – suknia odsłania i podkreśla naturalne walory damskiej sylwetki. Na piersi miała obcisły, otwarty staniczek-kaftanik (staniki-bolerka) z krótkimi rękawami i eksponuje długą i cienką talię, ujętą szerokim, ozdobnym paskiem. Okrągłe biodra były opięte krótkim fartuszkiem, który spływał na dzwonowatą spódnice, naszywaną piętrowo falbanami (były ciężkie ze względu na różne tkaniny).
2. Strój bogini Mut (Egipskiej): na głowie miała koronę pszent (identyfikująca ją jako małżonkę Amona Re, króla bogów). Jej czoło okrywała sępia korona, a ciało osłaniała obcisła szata, której elementem były ptasie skrzydła, jak na umieszczonym niżej zdjęciu, tylko na tej figurce ma rozłożone skrzydła, a przedstawiona jest jakby miała z tych piór spódniczkę.
Photo by Color Crescent on Unsplash
3. Bogowie egipscy – wielu bogów można było rozpoznać po ich nakryciu głowy. Boskich koron było kilka rodzajów (rysunki i informacje znajdziecie tutaj 1 obrazki, bo pod spodem 2 obrazek są korony faraonów): podwójna pierzasta korona – boga płodności Min, Anedjti – korona z tarczą słoneczną, dwoma uraei po bokach oraz piórami strusia, Anhuret – korona z czterema piórami, korona Pschent – Atem oraz horus, korona z piór – Bes, Ha podobna do tradycyjnej korony i inne.
W Egipcie był zawód kosmetyczki i manicurzystki, ale o tym w innym wpisie, gdy przejdę do profesji. Jakbym jeszcze teraz zaczęła opisywać każdy z tych zawodów, to zakopałabym się na całego. Opis zbroi także będzie oddzielnie szczegółowo w innym artykule. Tak samo ominęłam opisy perfum. To także będzie w oddzielnym artykule o zapachach. Także polecam zaglądać 🙂
ŹRÓDŁO TEKSTU:
ŻONY MODNE Historia mody kobiecej od starożytności do wpółczesności – Anna Sieradzka
W czasach starożytnych Egipcjan – Pierre Miquel
Historia armii rzymskiej – Peter Connolly
Historia fryzur i ubioru – Starożytny Egipt, Grecja i Rzym – http://www.zsz5wroclaw.home.pl/dodatki/images2/galery_fryz/historia_fryz_ubioru.pdf
https://historia.org.pl/2014/03/31/moda-w-starozytnej-grecji-w-epoce-klasycznej/
http://www.historyforkids.net/egyptian-clothing.html
https://www.historyonthenet.com/egyptian-clothing/
http://www.reshafim.org.il/ad/egypt/timelines/topics/clothing.htm
http://www.reshafim.org.il/ad/egypt/animal_products/index.html
http://www.reshafim.org.il/ad/egypt/timelines/topics/cosmetics.htm
http://www.reshafim.org.il/ad/egypt/trades/dyeing.htm
http://www.reshafim.org.il/ad/egypt/crowns/jewellery.htm
http://www.reshafim.org.il/ad/egypt/crowns/index.html
https://en.wikipedia.org/wiki/Uraeus
https://en.wikipedia.org/wiki/Khat_(apparel)
https://en.wikipedia.org/wiki/Pschent
Historia ubiorów – Maria Gutkowska-Rychlewska
Źródło obrazka: https://unsplash.com/photos/xBeid9r1paU Daniel H. Tong
https://unsplash.com/photos/RYfZxZwnPas Color Crescent
Role Playing Polska 
Dodaj komentarz