Dzień dobry
Dzisiaj o emocjach strachu, lęku i atakach lękowych
Photo by William Randles on Unsplash
Strach
Jest związany z bezpośrednim zagrożeniem lub bólem. Stan emocjonalnego napięcia pojawiający się w sytuacjach realnego zagrożenia.
Strach jest jedną z podstawowych cech pierwotnych (nie tylko ludzka), która ma swoje źródło w instynkcie przetrwania.
Jest naturalna reakcją organizmu (na przykład odruch napięcia mięśni, a co za tym idzie albo ucieczki albo walka).
Wynika z zapamiętanych sytuacji lub tylko u ludzi – umiejętność abstrakcyjnego myślenia (decyzja—> skutek).
Strach szybko wygasa jeśli po wystąpieniu bodźca nie było żadnych przykrych skutków działania. Reakcja wówczas znika, a organizm przystosowuje się do zaistniałej sytuacji. Jednak, gdy bodziec działa szkodliwie i trwa, to przeżycie strachu rozwija się i nasila.
W trakcie rozwoju tej emocji pojawia się odruch orientacyjny, czyli badanie sytuacji, zmiany, która następuje lub ma nastąpić. Najpierw jest reakcja onieśmielenia, a potem przechodzi w stan przestrachu.
Najczęstszymi źródłami strachu są: hałas, szmer, nowe, nieznane głosu. Ogólnie natężenie dźwięku nie powoduje strachu, ale nagłość jego pojawienia się nieoczekiwanie. Źródłem strachu mogą być także znaki ostrzegawcze oraz okrzyki.
Fizjologia: Krew napływa do dużych mięśni szkieletowych np. nóg, żeby łatwiej rzucić się do ucieczki. Twarz wydaje się blada, bo krew odpływa z twarzy. Ciało zastyga, żeby ocenić jakiego działania się podjąć. Hormony powodują, że całe ciało jest czujne i wrażliwe na bodźce.
W przypadku silnego strachu jako element przygotowania do ucieczki może dojść do nieświadomego wypróżniania (zmniejszenie ciężaru ciała ułatwia ucieczkę). Inny objaw, to napięcie wszystkich mięśni. Przejawem może też być uniesienie się włosów na głowie (analogia do jeżenia się sierści u zwierząt). Inne reakcje o negatywnym charakterze to krzyk, płacz, odwracanie się, zasłanianie oczu i paraliż. Wraz z procesami rozwojowymi jej natężenie maleje i niektóre reakcje zanikają na przykład zasłanianie oczu.
Więc reakcją fizyczną u postaci RolePlay najłatwiej rozpoznać po instynktownych trudnych do ukrycia zachownia:
– drżenie dłoni lub palców
– płytszy oddech, czasem przyspieszony
– rozszerzone źrenice
– sztywnienie ciała (gotowość do ucieczki)
– zimny pot, wilgotne dłonie
– głos, który łamie się na końcówkach zdań
Mikro-zachowania, które zdradzają napięcie:
– nerwowe rozglądania, obserwacja wyjścia
– zaciskanie szczęk lub ust
– odruchowe cofanie się o pół kroku
– unikanie kontaktu wzrokowego
– zbyt szybkie reagowanie na dźwięki
– zajmowanie rąk czymkolwiek
Zachowania – reakcje psychiczne:
– chaos myśli
– przesadne analizowanie zagrożenia
– powtarzanie w myślach mantr typu „to nic…”
– wspomnienia innych traum
– postać widzi tylko zagrożenia
Zachowania wynikające ze strachu to:
– milczenie, gdy postać normalnie dużo mówiła
– agresywność
– zaczyna kłamać, by nie doszło do konfrontacji
– chowa się za innymi lub trzyma się blisko grupy.
– jeśli ma broń to odruchowo ją podnosi, nawet bez powodu. Jeśli nie broń to jakiś przedmiot typu artefakt, amulet, talizman.
Style strachu, to:
Twardziel – postać, która w przypadku strachu ma drżący oddech, zbyt szybko mruga. Kontroluje obsesyjnie otoczenie.
Introwertyk – wszystkich przeprasza bez powodu za coś czego nawet nie zrobiła, wycofuje się do swojego świata, unika dotyku i spojrzeń.
Chaotyczna – reaguje gwałtownie, irracjonalnie, może krzyczeć i rzucać oskarżeniami. Najczęściej biega w kółko i chodzi w te i z powrotem. Jej strach to praktycznie chaos, panika i desperacja.
Zimna, logiczna – mówi nienaturalnie spokojnie, analiza przebiega jak na autopilocie, jest jednocześnie jakby odcięta od uczuć, unika emocji, ale zdradzają ją drżące ręce, sztywny kark.
Photo by Melanie Wasser on Unsplash
Lęk
Nieprzyjemny stan emocjonalny, uczucie związane z nadchodzącym niebezpieczeństwem pochodzącym z zewnątrz lub wewnątrz organizmu. Jest uczuciem, które towarzyszy każdemu przez całe życie. Jest doznaniem naturalnym i uważa się je za najbardziej pierwotne uczucie człowieka. Pomaga w codziennym życiu i ułatwia ubijania zagrożeń, bądź przystosowania się do zmieniających się warunków otoczenia. Lęk najpierw objawia się jako niepokój, uczucie napięcia, skrępowania, zagrożenia.
Sam lęk nie jest zły, ale kiedy staje się przewlekły, nadmierny i nieadekwatny do określonej sytuacji, zaczyna być problemem i przeszkadza w życiu. Człowiek w ciągłym napięciu, poszukuje ciągle jakiegoś zagrożenia lub je przewiduje. Gdy jest stale w zachowaniu i nie pozwala na swobodę, a w konsekwencji doprowadza do zaburzeń. Człowiek tak jest w ciągłym zagrożeniu, w obawie albo czasem nawet przerażony.
Nieleczony lęk może prowadzić do zaburzeń lękowych, a także do ataków lękowych, które pojawiają się często niespodziewanie lub są wyczekiwane przez chorującego.
Lęk często staje się punktem odniesienia do innych objawów takich jak: nieokreślony niepokój; napady lękowe; zlokalizowany (dotyczący określonych sytuacji lub części ciała).
Wyróżniamy:
lęk odczuwany (wyczekiwanie na wydarzenie przykre, o którym nic nie wiemy); domniemany (stan emocjonalny powstający na podstawie wyobrażeń); lęk ukryty; lęk wolnopłynący (wynikający z nieokreślonego niepokoju); lęk napadowy (paniczny – ostry napad lęku z poczuciem przerażenia oraz z silnymi objawami wegetatywnymi; agitacja (silny lęk z towarzyszącym niepokojem ruchowym); lęk fobiczny (sytuacyjny – obawa przed sytuacją, która doprowadza do unikania, na przykład: fobia przed pająkami), lęk antycypacyjny (lękowe oczekiwanie na napady lęku).
Funkcje lęku to ostrzeganie siebie przed niebezpieczeństwem takim, jak: lęk realistyczny (obawa przed rzeczywistymi zagrożeniami z zewnątrz, nasilenie lęku jest proporcjonalne do nasilenia strachu); lęk moralny (lęk przed własnym sumieniem, poczuciem winy, wstydu); lęk neurotyczny (obawa, że popędy wymkną się spod kontroli, a co za tym idzie nastąpi kara); lęk anankastyczny (poczucie przymusu wykonywania czynności pod groźbą kary, a w tym fobie, lęk paranoidalny, nerwica); lęk traumatyczny (silny lęk związany z napięciem, którego mechanizmy obronne nie są w stanie wyprzeć i ten lęk można wyleczyć tylko po przez uświadomienie); psychozy (nerwice nie w pełni zaleczone)
Fizjologia: Towarzyszą tutaj najczęściej takie objawy, jak: pocenie się, drżenie (dłoni), tężenie mięśni, objawy napięciowe (na przykład w okolicy obręczy barkowej, kręgosłupa), świąd skóry, zawroty głowy, mrowienie, ból serca, zakłócenia oddychania, biegunka, moczenie się, omdlenia, łzawienie oczu, przyspieszone bicie serca, kołatanie serca, rozszerzenie źrenic, przyspieszone oddychanie, ścisk w klatce piersiowej oraz dolegliwości jamy brzusznej (bóle brzucha, mdłości, biegunka).
Photo by Larm Rmah on Unsplash
Ataki lękowe/Napady lęku
Często występujące dolegliwości psychiczne, zaburzenia emocjonalne.
Atak może też być skutkiem spożycia grzybów halucynogennych.
Napady lęku nie mają żadnej konkretnej przyczyny i nie jest poprzedzony jakimś ekstremalnym zdarzeniem. Wystarczy jakaś katastroficzna wizja, negatywne skojarzenie lub myślenie o śmierci.
-Chory ma zaburzenia emocjonalne i czuje strach przed paniką.
REAKCJA CIAŁA: Dezorganizacja życia chorego. Występuje nerwica, która wpływa ma zmiany funkcji poznawczych, emocjo praz pojawienie się nieuzasadnionych fizjologicznych objawów somatycznych. Osoba doświadczająca ataku paniki nie potrafi zapanować nad własnymi reakcjami, są to: zaczyna oddychać szybciej, zaczyna drżeć, staje się blada, drętwieją jej kończyny, traci czucie, boi się, że za chwile umrze, robi jej się duszno. Objawy przypominają zawał.
Zaburzenia lękowe
To nieoczekiwane napady paniki, szybko narastają tu epizody silnego lęku z licznymi obawami ze strony organizmu. Wtedy pojawiają się silne poczucia jakiejś katastrofy, w takim stopniu, że pacjent traci kontrolę nad zachowaniem.
Najpopularniejsze zaburzenie to agorafobia, czyli lęk przed otwartą przestrzenią, a dokładniej lęk przed miejscami i sytuacjami, z których ucieczka może być trudna, a także istnieje obawa, że pomóc nie przybędzie.
Następny etap to zaburzenia lęku społecznego, czyli nadmierna, niezrozumiała obawa przed sytuacjami, w których wgląd lub zachowanie danej osoby mogą być obserwowane i oceniane.
Źródło tekstu:
Inteligencja emocjonalna – Daniel Goleman
Lęk – poradnik dla pacjentów – dr n. med. Piotr Wierzbiński
Księga ludzkich uczuć – Tiffany Watt Smith
Przewodnik po emocjach – Anna Cyklińska
Słownik uczuć i emocji – Małgorzata Brzoza i Piotr Rachoń
chat bing ai
Źródło obrazka:
https://unsplash.com/photos/sI7nIjoyN7Y
Role Playing Polska 
Dodaj komentarz