Dzień dobry
Dzisiaj kolejny temat z języka polskiego. Jeszcze kilka dni w domu rodzinnym i potem zapewnie wrócę do pisania.
Zaimki pochodzą z części mowy, na przykład zastępują najczęściej imion, czyli rzeczowniki: Ola – ona, Jacek – on, dziecko – ono.
Zaimki mogą zastępować wszystkie wyrazy samodzielne z wyjątkiem czasowników. Zastępuje więc przymiotniki: zielony – taki pięć – tyle; przysłówki: mocno – tak.
Treść zaimków jest bardzo ogólna ich zakres użycia jest szeroki.
Zaimek on może zastępować każdy rzeczownik rodzaju męskiego zarówno osobowy, żywotny, jak i nieżywy.
Tak samo zaimek taki może zastępować każdy przymiotnik rodzaju męskiego zarówno zmysłowy, jak umysłowy.
Zaimkiem tyle można zastępować każdą liczbę.
Zaimek tak może zastąpić każdy przysłówek sposobu.
Zaimek tu może zastąpić każdy przysłówek miejsca i każde wyrażenie określające miejsce, a zaimek wtedy każdy przysłówek czasu.
Zaimki pełnią istotną rolę w mowie. Trzeba jednak ich używać umiejętnie i oszczędnie, aby wypowiedź była jasna.
Wśród zaimków rzeczowych wyróżniamy zaimki osobowe, którymi ludzie rozmawiając zastępują imiona mówiąc: ty, ja, my, wy. Zaimka ty używamy również do zwierząt: a ty gdzie.
Zaimki: on, ona i ono mogą się odnosić do osób, zwierząt oraz przedmiotów martwych.
Zaimki dzierżawcze: mój, twój, nasz, wasz zastępują imię właściciela przedmiotu i odpowiadają na pytanie: czyj?
na przykład: mój kot.
Zaimek dzierżawczy swój odnosi się do osoby lub przedmiotu, na przykład: odnieś swój zeszyt.
Zaimek zwrotny się nie ma mianownika. Nazywa się zwrotnym ponieważ jest dopełnieniem bliższym w stronie zwrotnej, czyli wskazuje na przedmiot, który jest zarazem odbiorcą własnej czynności, na przykład: myje się.
Przypadek zaimka się nie zależy od podmiotu ale od orzeczenia.
Wiele czasowników łączących się z zaimkiem się nie ma znaczenia zwrotnego. Najczęściej są to czasowniki wyrażające różne stany psychiczne, na przykład: zastanawiam się.
Zaimki wskazujące mogą zastępować:
-rzeczowniki: ten, tamten, ów
-przymiotniki: taki, inny, siaki, owaki
-liczebniki: tyle
-przysłówki: tu, tam, wtedy, tak, tędy.
Za pomocą zaimków pytających możemy się pytać o wszystkie samodzielne części mowy, na przykład:
-rzeczowniki: kto? co? który?
-przymiotniki: jaki? jaka? jakie?
-liczebniki: ile? który z rzędu?
-przysłówki miejsca: gdzie? skąd? dokąd? którędy?
-przysłówki czasu: kiedy? odkąd? dopóki.
-przysłówki sposobu: jak? oraz zaimki które? która? które? czyj? czyja? czyje?
Zaimki pytające mogą również zastępować wyrazy użyte w poprzednim zdaniu lub nawiązywać do treści następnego zdania. Nazywamy je zaimkami względnymi. Takie zdania względne nie mają znaku zapytania.
Zaimki pytające użyte z przyrostkami -ś, -kolwiek stają się zaimkami nieokreślonymi: ktoś, coś, czyjś, jakiś, ktokolwiek, czyjkolwiek, gdziekolwiek.
Znaczenie nieokreślone nadają zaimkom względnym także dodanie do nich partykuły: co bądź.
Prawie wszystkie zaimki łączące się z partykułą: nie lub ni tworzą zaimki przeczące, na przykład: kto – nikt, co – nic, który – niektóry.
Ostatnią grupę stanowią zaimki uogólniające: wszyscy, każdy. Podobną treść uogólniającą mają zaimki uogólniające przeczące: nikt, nic.
Zaimki anaforyczne, to wszystkie zaimki względne, na przykład: co? jaki? który?
Uczeń który się uczy otrzymuje dobre oceny.
Funkcję anaforyczną mogą pełnić także zaimki wskazujące, jeżeli odnoszą się do przedmiotów, osób, sytuacji, krajobrazów i zjawisk przyrody, poprzednio opisanych.
Źródło tekstu:
Gramatyka języka polskiego – Piotr Bąk
Źródło obrazka:
Role Playing Polska 
Dodaj komentarz