Przyimki – gramatyka języka polskiego

Dzień dobry

Urlop i jak myślałam, że coś porobię to totalna laba 🙂 Zapraszam na kolejny wpis z cyklu gramatyki języka polskiego.

Przyimki – tych wyrazów używa się zawsze z rzeczownikiem lub zaimkami rzeczownymi.

Tak na przykład zaimek na w wyrażeniu na stole łączy się z rzeczownikiem informuje, że książka lub inny przedmiot leży na wierzchu stołu.

Przyimki wyrażają przede wszystkim stosunki przestrzenne, istniejące między przedmiotami.

Inne stosunki przestrzenne wyrażają przyimki: pod, nad, obok, w, między.

Powyższe wyrażenia przyimkowe informują również o tym, że przedmioty są nieruchome – leżą lub znajdują się w pewnym miejscu.

Przyimki mogą określać kierunek ruchu przedmiotów względem siebie, na przykład: zbliżać się ku sklepowi, przechodzić przez ulicę.

Przyimki wymagają odpowiedniego przypadka, czyli rządzą odpowiednimi przypadkami rzeczownika lub zaimka rzeczowego, na przykład: dopełniacz – u, do, od, dla, bez, z, zza, obok, oprócz, koło, wśród; celownik – ku, przeciw, wbrew; miejscownik – w, po, na, o, przy; z biernikiem rzeczownika lub zaimka łączą się przyimki: na, nad, przed pod, w, za, między, gdy.

Wyrażenie przyimkowe odpowiada na pytanie dokąd? – czyli określa miejsce do którego zbliża się jakaś osoba (lub przedmiot) wykonując odpowiedni ruch.

Jeśli jednak wymienione przedmioty znajdują się nieruchomo w danym miejscu, a wyrażenie przyimkowe odpowiada na pytanie gdzie? – powyższe przyimki rządzą narzędnikiem lub miejscownikiem.

Niektóre przyimki rządzą, więc dwoma przypadkami. W zależności od tego czy wymieniony przedmiot wykonuje ruch, czy jest nieruchomy.

Ze względu na pochodzenie przyimki na przyimki pierwotne i przyimki wtórne.

Za pierwotne uznajemy przyimki proste: do, od, dla, bez, na, nad, przy, pod, przed, w, z, za.

Za wtórne uważamy przyimki złożone z przyimków lub innych części mowy, na przykład: zza, ponad, poprzez, pośród, pomiędzy, sponad, spoza, spomiędzy, spośród, pomimo, około, obok, oprócz, naokoło, powyżej, poniżej, wbrew, podczas, na kształt, wewnątrz, zewnątrz, z zewnątrz.

Przyimki złożone z przyimków piszemy razem. Natomiast wyrażenie składające się z przyimków i rzeczowników lub przysłówków, a pełniące funkcję przyimków, piszemy oddzielnie, na przykład: za pomocą.

Źródło tekstu:

Gramatyka języka polskiego – Piotr Bąk

Źródło obrazka:

https://unsplash.com/photos/zw07kVDaHPw

Dodaj komentarz

Zacznij bloga na WordPress.com. Autor motywu: Anders Noren.

Do góry ↑