Dzień dobry
Spóźniony wpis niestety zabrakło wczoraj czasu. Z bólem muszę podzielić materiał, ale jest tego dużo i nie mam jak dokończyć, a też nie chce robić zbyt długich postów. Zapraszam.
Dzisiaj o modzie w Grecji z czasów starożytnych. Tutaj był podział epoki na tezy okresy, ale nie rozpisywałam ich. Chce przejść przez epoki, ponieważ nazwy ubrań często są zapożyczane z innych epok. Moda często wraca. Nazwy też można spotkać w grach. Dość często jest o Egipcie i skądś kojarzę nawet laskę faraona. Temat Grecji będę jeszcze musiała uzupełnić o stroje wojskowe. W części Rzym mi się udało. Kiedyś wrzucę obrazki do poszczególnych strojów.
*Dość często w tekście będą się przewijały słowa
„drapowany” – dekoracyjny układ w tkaninie; tkanina ułożona w fałdy. Samo drapowanie to tworzenie o proste kawałki tkaniny wyszukanych kreacji po przez spinanie, układanie lub przepasywanie
„odrzutka” – apoptygma nadmiar tkaniny, druga warstwa w jego górnej części.
„fibula” – ozdobna metalowa spinka do spinania szat, funkcją i kształtem przypominała agrafkę.
BIŻUTERIA
Kobiety
-Nosiły bransolety, kolczyki, naszyjniki i pierścienie.
-kolczyki greckie były tworzone z małej tarczy i krótkich zwisających wisiorków graniastych z wierzchołkiem ku dołowi.
-motywy wisiorów: postacie z rozłożonymi skrzydłami i ptakami. Naszyjniki składały się z licznych wisiorków na łańcuszkach lub taśm ze złotego druciku.
-Nieodłącznym elementem kobiety był wachlarz, który ułatwiał określanie gestów. Wachlarz był w kształcie serca z wysuszonego liścia (liść palmowy z obwódką po brzegach), który musiał być odpowiednio spreparowany, aby osadzić go w sztywnej rękojeści.
-korzystały z parasolek chroniących przed słońcem
-miały torebki typu kosz-walizka.
UBRANIE
Kobiety
-Wbrew opiniom, że w czasach starożytnych noszono tylko białe stroje, to według źródeł wcześniejszych nosiły też: szafirowe i czerwone staniki, różnokolorowe pasy na spódnicach, złote obszycia stroju. Dopiero później w czasach dojrzałego antyku – stroje były koloru śnieżnej bieli
–Peplos (powszechny strój Greczynek) – Strój wykonany był z cienkiej wełny, odznaczał się prostotą. Był to prostokątny płat tkaniny z odwiniętym na zewnątrz górnym brzegiem, którym owijano postać, spinając go na ramionach i pozostawiając rozcięcie z jednego boku. Kolejno podstawowa konstrukcja stroju była dodatkowo urozmaicona przez przepasanie, zarzucano odrzutki na głowę lub wsuwano z przodu poziome fałdy, które tworzyły coś w rodzaju kieszeni – kolopos.
Mogły być noszone pojedynczo lub jedna na drugą. Można było jeszcze jednym sposobem zapobiegać rozsuwanie się szaty. Przewiązywały się w pasie, a gdy robiły to pod odrzutką, to mogły część stroju zarzucić na głowę. Najwygodniejszą formą dla kobiet była szata zszywana z boku, aż do pachy. Zazwyczaj jednak spinane były fibulami lub ozdobnymi szpilkami. Czasem używano dwóch fibul do spinania na ramionach, ale zdarzały się też ciągi fibul, które zastępowały prosty szew.
-peplos wraz z czasem się zmieniał pierwotna wersja była wąska z mała odrzutką, potem pojawiła się więcej marszczeń i fałd i peplos mógł być przepasany na odrzutce. Mógł być szyty z jednej strony, albo z obu stron od wysokości pasa. Ostateczną wersją było przepasanie pod biustem.
-normalnie kobiety miały krótkie szaty. Nieprzepasana sięgała do kostek. Tylko matrony nosiły długie peplos.
-peplos z rękawami oznaczał, że kobieta była niewolnicą.
-chiton był podobny do peplosu , tyle że traktowano go jako dodatek płaszcz i był szyty z lnu. Taki chiton miał krótkie rękawy lub był bez. Początkowo był szyty na ramionach i po bokach, z otworami pozostawionymi na ręce, dodatkowo był wykończony zdobnym haftem. Później zaczął być przepasany, zbluzowany i miał hafty na całej powierzchni. Ostateczną wersją było przepasanie wysoko na linię pod biustem.
-na głowie nosiły: okrągłe kapelusiki ze szpiczastą główką. Był ustawiany na fryzurze pod ukosem, z płaskim rondem i wzniesieniem na samym środku. Kapelusze były dostępne w kolorach: czerwonym, niebieskim lub żółtym.
-Kobiety nosiły himation. Na początku układany był na taśmie przechodzącej przez pierś na skos, potem był upinany na jednym ramieniu i spływał w naturalnie utworzonych fałdach, a w ostatnim okresie był ciasno owinięty wokół ramion, co spowodowało zanik swobodnego drapowania.
-chlajna odzienie podróżnicze, czyli płat sukna, który kobiety zakładały pod lewe ramię i spinały na prawym.
-kobiety nakrywały głowy szalami lub nadmiarem materiałów z szat, których szerokość dochodziła nawet do 3 metrów.
-Początkowo nie było obuwia. W późniejszych czasach były koturny, których kobiety używały w domu. Miały wygląd szerokiego półbucika z podgiętym do góry końcem. Tak to nosiły sandałki (sandalin, pedila) z elegancko wyplatanych rzemyków, przeprowadzonych między palcami, które były czasem barwione na purpurowo lub złoty. Podeszwy zaś były wzmacniane gwoździami.
-do podróży, pracy, na polowanie zakładano obuwie zwane endromid. Sięgały do połowy łydki, posiadały grubą podeszwę. Niektóre typy obuwia osłaniały stopę z boku – krepidy, a inne były podobne do współczesnych butów – hypodemata (sznurowane, zapinane)
-Ubodzy nosili buty filcowe.
-tkaniny i skóry farbowano barwnikami pochodzenia naturalnego i odzwierzęcego. Brzegi szat zdobiły kolorowe pasy (purpura z małży, z czerwiec, a kolor żółty z szafranu), czasem były wzbogacone o ornamenty, albo wplatano różnokolorowe nici osnowy – dominujący kolor i uzupełniający.
Peplos – zdjęcie własne
Zdjęcie własne
Mężczyźni
-proste, lekkie i przewiewne stroje. Wykonane głównie z wełny lub lnu. Stroje nie były idealnie dopasowane. Narzucano tylko długi i szeroki pas materiału. Głównym strojem męskim był chiton, krótki lub długi (zależało od wieku i zajęcia). Najczęściej sięgał do kolan, jeśli był zbyt długi, to skracano go podwójnym przepasaniem. Wówczas w pasie powstawał wałek z fałdów zwany kolpos. Nie zawsze tak było, co można zauważyć po archaicznej sztuce, która przedstawiała bogów w chitonach, które musiały być długie, aż do kostek. Strój w związku z tym nie był przepasany. Dodatkowo z domu nie można było wychodzić w samym chitonie.
-Chiton tworzyły dwa prostokątne kawałki tkaniny zszyte lub spięte po bokach i na ramionach, przepasane w talii paskiem. Chiton był wiązany lub spinany sprzączkami na ramionach. Z przodu, przy wiązaniu był lekko spuszczony w dół i pofałdowany.
-Do bocznych otworów doszywano rękawy, również skrojone z wąskich prostokątów krótszych lub dłuższych.
–Chiton wykonany z wełny, z dodatkiem rękawów był kojarzony z barbarzyńcami. Nosili go też niewolnicy obcego pochodzenia, kobiety służebne oraz ludność wiejska.
-podczas pracy, w której potrzeba było swobody chiton noszono odpięty i obsunięty na prawe ramię.
–eksomida – część garderoby męskiej, która była noszona przez rzemieślników, żołnierzy i marynarzy. Bardzo podobna do chitonu. Różniła się od powszechnego stroju tym, że nie była zszywana z żadnego boków, tylko przywiązywano ją paskiem.
-Na chiton zakładano najczęściej himaton (często ozdobiony) – długi płaszcz drapowany lub krótszą, spinaną na ramieniu chlamidę.
-hitomation – był również drapowany. Materiał układano na ramionach i barkach, by symetrycznie spływał po bokach. Prawą ręką zarzucano połę płaszcza na plecy przez lewe ramię lub zostawiano je na nim (układ prawej ręki). W tym drugim przypadku prawe ramie zostawało odkryte. Popularne było odkryte ramię prawe, a lewa ręka była pod szatą. Okrycie całego ciała, łącznie z głową oznaczało żałobę. Jeśli był noszony bez chitonu na nagie ciało wówczas nazywano go achitonem. Wówczas uzupełnieniem była laska z gałką, która służyła do opierania się w taki sposób, by utrzymać pod pachą fałdę hitomationu.
-chlamida – była wykonana ze sztywniejszej wełny, która ochraniała przed uderzeniami, gdy podczas walki była okręcona na lewym ramieniu. Niekiedy haftowano je złotem. Na prawym ramieniu upinano materiał, a długie, luźne końce spływały w dół i układały się w efektywne spirale oraz fałdy. Ich urok podkreślały kolorowe pasy na wąskich bokach tkaniny. Przy jeździe konnej końce długiej chlamidy unosiły się z pędem wiatru i układały się w kształt „skrzydeł tessalskich”.
-Chlamida była też jedynym okryciem młodzieńców uprawiających ćwiczenia fizyczne.
-marynarze i robotnicy nosili małą czapeczkę o nazwie pilos, która była robiona ze skóry lub filcu bez brzegu.
-filcowy kapelusz – petatos z okrągłą główką, płaskim rondem i sznurem, który sprawiał, że kapelusz nie spadał, a opadał na plecy. Miał też boczne skrzydełka, które można było opuszczać na uszy. Używano go do jazdy konnej, ale nosili go także podróżnicy.
-Obuwie szczyciło się znakomitym wykonaniem. Wcześniej były przymocowane pętla skóry do brzegów sandałów. Wprowadzono wycinankę ze skóry. Na wzór asyryjskich sandałów powstała wydłużona podkładka ze skóry na przedzie. Stopa była bardziej chroniona, buty służyły do wędrowania. Palce w takich butach były odkryte, ale stopa była chroniona przez napiętek. Do jazdy konnej buty już były inne, bo sięgały do kolan. Cholewy takich butów były wyłożone futrem. Później pojawiły się buty sznurowane, sięgające do połowy łydki. Były rozcięte z przodu i opatrzone dziurkami, przez które przechodziły rzemyki ściągające. Potem pojawiły się męskie koturny, gdzie część cholewki była odwinięta i zdobiona. Zakładano je na polowanie i jazdę konną.
–Karbatiny – z mokrej skóry krowiej formowano kształt stopy. Tak zrobioną podeszwę ściągano skórzanym paskiem, którym obwiązywano kostkę. Takie obuwie noszone było przez chłopów.
-na igrzyskach walczono nago.
Dzieci
-mogły nosić chiton bez przepasania
MAKIJAŻ I FRYZURA
Kobiety
-rozdzielały włosy na środku głowy i upinały je z tyłu w leżący ma karku bądź odstający węzeł – „grecki węzeł”
-uplatały sobie włosy w misterne koki i sploty. Najpopularniejszą fryzura nosiła nazwę „lampadion” (płomień) i przypominała kształtem lampkę oliwną.
-fryzury były podobne różniły się w większości sposobem ułożenia loków, które opadały na szyję i ramiona. Podwijano je w rodzaj wałeczka, czy koka. Na czole układano drobne loczki. Tworzono tak zwany „koński ogon”. Niekiedy damy owijały włosy cieniutkimi chusteczkami, które przykrywały prawie całą fryzurę.
-rozjaśniały sobie włosy specjalną mieszanką z szafranu.
-zwracano uwagę na ubiór i wymagane było schludne uczesanie. Nieprzestrzegające tych reguł kobiety dostawały kary pieniężne.
Mężczyźni
-na początku gustowano w krótkich kręconych włosach, ale potem zaczęto wracać do długich. Do kręcenia włosów używano wykonany z brązu „calamistrum” – urządzenie przypominające rurkę, do którego wkładano rozgrzany pręt w celu nagrzania jej (coś w rodzaju lokówki).
-początkowo mężczyźni nie golili zarostu.
-włosy utrzymywano na miejscu opaską wykonaną ze skóry lub splecionych włosów.
Młodzież
-splatała włosy w warkocze, a nad czołem układała loki.
-potem strzyżono na krótko. Obcięte włosy układały się swobodnie na głowie w puklach.
Źródło obrazka: https://unsplash.com/photos/43E513RKDugMika
Źródło tekstu:
Historia fryzur i ubioru – Starożytny Egipt, Grecja i Rzym – http://www.zsz5wroclaw.home.pl/dodatki/images2/galery_fryz/historia_fryz_ubioru.pdf
https://historia.org.pl/2014/03/31/moda-w-starozytnej-grecji-w-epoce-klasycznej/
https://pl.wikipedia.org/wiki/Fibula
https://pl.wikipedia.org/wiki/Peplos
https://www.slideshare.net/ewunia1/ubir-w-staroytnej-grecji
http://murkydesign.pl/5-pojec-mody-damskiej-starozytnej-grecji
http://www.modoweopowiesci.pl/2015/02/moda-w-starozytnej-grecji-i-rzymie.html
http://historiaomodzie.blox.pl/2010/05/Uczesanie-obuwie-bizuteria-torebki-i-inne-Grecja.html
http://historiaomodzie.blox.pl/2010/05/Ubior-starozytnego-Rzymu-stroj-wojskowy-i-damski.html
Role Playing Polska 
Dodaj komentarz