Starożytna moda cz. 2 Rzym

Dzień dobry

Dzisiaj kolejna część z cyklu mody starożytnej. Zapraszam.

Photo by Cristina Gottardi on Unsplash

RZYMIANKI I RZYMIANIE

BIŻUTERIA

Kobiety

–we włosy wplatano ozdoby z brązu, złota, srebra oraz bardzo popularne było wpinanie wszelkich klamer wykonanych z kości słoniowej.
-nosiły ze sobą: parasolki – umbrella, umbraculum; wachlarze; jedwabiste chusteczki.
-jeśli chodzi o biżuterie, to nosiły diademy, kolczyki, naszyjniki, amulety, bransolety, naramienniki i pierścienie.
-nosiły amulety podobne do tych, których chłopcy – bulla, aż do zamążpójścia.

Mężczyźni

-nosili pierścienie z żelaza, a potem ze złota.
-chłopcy nosili amulety (bulla), które miały im zapewnić ochronę przed nieprzewidzianym działaniem sił natury – do 16 roku życia.

UBRANIE

Kobiety

-początkowo nosiły togi podobnie jak mężczyźni. Ubiór wierzchni miał wiele odmian, na przykład zależało od warstwy społecznej, czy okazji.
–stola – odpowiednik greckiego peplos, podstawowy ubiór Rzymianek. Na początku przysługiwał tylko kobietom zamężnym, zajmujących się tylko domem. Obszerna szata spinana na ramionach, wysoko przepasana z cienkich i miękko układających się tkanin. Do tego jako wierzchnie okrycie stosowano pallium – długi, szeroki szal, malowniczo drapowany (odpowiednik męskiej togi, odpowiednik greckiego himationu). Kobiety nosiły tunikę – luźną szatę noszoną jako ubiór spodni, a na nią wkładały wierzchnią stolę spinaną fibulami. Pallę uznawano jako płaszcz, którym mogły owijać również głowę. Zamężna kobieta miała zakryte włosy na znak przynależności do męża.
-Rzymianki lubiły barwne stroje, zdobione haftami i frędzlami. Przepasały ubrania zdobnymi paskami.
-Inne ciekawe stroje kobiet: kostiumy sportowe. Taki strój sportowy składał się z opaski na biust – strophium i opaski na biodra subligaculum. Ogólnie kobiety nosiły proste biustonosze w formie mocno i ciasno obwiązanych pasmem materiału biustu oraz pod biustem i na odzieży. W późniejszym okresie bielizna była podobna w stylu do czasów współczesnych, a dokładnie do kostiumów bikini.
–cyclas – elegancka suknia
–talaris – dekoracyjna, jedwabna suknia, z długim trenem plisowanym, ozdobionym złotymi frędzlami
–supparum – szal zakładany na tuniki, płócienny
–alicula – krótka pelerynka okrywająca ramiona
-togę nosiły prostytutki, a inne kobiety zakładały tunice.
–ricinium – peleryna przykrywająca ramiona (używane do uroczystości religijnych)
-z czasem zaczęto zamiast tunik zakładać płaszcz (lancernę) albo lekką szatę (synthesis). Lancerna u bogatych mieniła się kolorami, a wieśniacy mieli tylko taką w szarym kolorze. Synthesis była brana za elegancką szatę, którą zakładano na uroczystości i najczęściej była koloru zielonego i czerwonego.
-obuwie sandały obwiązywane rzemykiem wokół stopy – sandalia lub soleae.
–calacei – standardowe obuwie wyjściowe. Jedne były wykonany z czerwonej skóry, wysoką podeszwą, zamknięty z tyłu pasem skóry, z przodu miał nacięcia, przez które przewiązywano rzemyki do sznurowania. Te były noszone przez wyżej postawionych. Inne wykonany z czarnej skóry i z przodu zakończony klamrą z kości słoniowej (lunula) w kształcie półksiężyca.
–crepidae – skórzane pantofle przytrzymywane rzemykami przewiązanymi przez dziurki.
–soccus – niski, lekki trzewik, który używali też mężczyźni (zniewieściali). Używano ich także w komedii.

Mężczyźni

-Toga – okazała, niewygodna. Zazwyczaj zakładano pod nią opaskę biodrową, którą potem zastąpiła tunika przypominająca koszulę sięgającą do połowy łydek. Zbyt dłuższa była oznaką zniewieścienia. Miała kolor biały lub kremowy. Była z naturalnej wełny. Wyżej postawieni nosili tuniki z ozdobnymi pasami (clavus). Ekwici posiadali dwa purpurowe paski idące od ramion po pas, senatorzy jeden szeroki idący po środku, od szyi. Triumfator miał tunikę z wyhaftowanymi liśćmi palmy.
-tunika dla najbiedniejszych, niewolników i dzieci stanowiła okrycie.
-tunika noszona przez plebs nie miała rękawów, była przepasana sznurem, szczepiona tylko na jednym ramieniu.
-tunikę można było nosić w domu, a poza trzeba było nosić togę
-początkowa toga była prosta. W kolejnych latach została wzbogacona o sinus, kieszeń na drobiagi, a potem o kolejną kieszeń umbo.
-kapłani na czas uroczystości religijnych, z tylnej warstwy togi formowali sobie kaptur.
-Założenie togi polegało na tym, że składano wzdłuż pas materiału, następnie narzucano jeden kraniec na lewe ramię, nakładano togę na plecy, a drugi koniec przeprowadzano pod prawym ramieniem i od przodu ponownie zarzucano na lewe ramię.
-w mroźne dni lub zimą zakładano szerokie okrycie (lena), a robotnicy sagum spinany agrafką.
-Strój wojskowy składał się z femoralia – spodni, które umieszczano pod spodem. Pasy, które noszono służyły do przyczepiania szerokich rzemieni i w ten sposób tworzył się rodzaj spódniczki. Na to zakładano płaszcz na przykład: lancerna, pallium, paenula. Hełm miał dzwon, nakrzaczek, ruchomą lub stałą wizurę, albo policzki i nosal. Na dzwonie znajdował się pióropusz. Do tego stroju były nagolenice, które chroniły kolana i goleń. Pancerze były wykonane z poziomych pasów zszytych rzemieniami. Następnie z mosiężnych blach, a cała zbroja składała się z napierśnika i naplecznika. Rzymscy żołnierze nosili coś na wzór współczesnych majtek. Było to coś w stylu skórzanej opaski na miejsce intymne. Militarnym obuwiem były caligae. Buty całkowicie zamknięte, sznurowane.
-męska bielizna początkowo, to była tylko lniana przepaska biodrowa (subligaculum), a potem zaczęto nosić femoralia – płócienne kalesony do kolan.
-podczas upałów używano kapeluszy o szerokim rondzie (causia lub petasus/petatos)
–cuculus – kaptur bez płaszcza
–pileus – męska czapka w formie stożkowej z filcu, która była noszona przez ubogich.
–galerus – obcisła czapka
–paenula – płaszcz z kapturem nakładany na głowę. Taki strój służył do podróży. Wytwarzany był ze skóry lub filcu. Kobiety też go nosiły, ale częściej był to pallium.
–paludamentum – rzymski płaszcz z wełny, który sięgał do kolan lub poniżej łydek spinany na prawym ramieniu.
–cothurnus – buty zakładane przez poważnych ludzi. Używano ich w sztuce tragicznej.
-niewolnicy i biedacy nosili drewniaki o grubej podeszwie (sculponea), albo owijali nogi skrawkiem skóry (pero).
-badacze odkryli, że Rzymianie mogli już nosić skarpety wraz z sandałami.

MAKIJAŻ I FRYZURA

Kobiety

-starano się, żeby fryzura miała jak najbardziej naturalny wygląd. Dłuższe włosy były podzielone przedziałkiem, splatano je w koński ogon lub pleciono je w warkocze, które z kolei były upinane wysoko. Utleniały i farbowały włosy na wzór wziętych do niewoli Germanek, a najmodniejszymi kolorami był: blond i rudy za pomocą złotego pyłu. Często też ścinano włosy niewolnicom i przerabiano je na peruki. Panna młoda nosiła na głowie flammeum – welon w pomarańczowej barwie, na który zakładano wianek.
-kobiety nosiły peruki, ale blond peruki oznaczały, że kobieta jest prostytutką.
-wysoko zaczesywały włosy i obwiązywały długą wstążką (vitta). Matki miały podwójne białe przepaski, a jedna zwykła była przeznaczona dla dziewic.
-W pewnym okresie fryzury stały się gigantycznymi konstrukcjami loków (gniazdo os).
-do modelowania używały specjalnych kleszczy.
-usuwały sobie siwe włosy
-kobiety malowały paznokcie

Mężczyźni

– włosy krótko przystrzyżone.
-idealnie golili twarze, usuwano pęsetą pojedyncze włoski, woskowali.
-wśród młodych była popularna mała broda.
-kilka razy wracano do zapuszczania zarostu, ale ostatecznie wrócili do golenia się.

ŹRÓDŁO:
ŻONY MODNE Historia mody kobiecej od starożytności do wpółczesności – Anna Sieradzka

Historia fryzur i ubioru – Starożytny Egipt, Grecja i Rzym – http://www.zsz5wroclaw.home.pl/dodatki/images2/galery_fryz/historia_fryz_ubioru.pdf
https://historia.org.pl/2014/03/31/moda-w-starozytnej-grecji-w-epoce-klasycznej/
https://pl.wikipedia.org/wiki/Fibula
https://pl.wikipedia.org/wiki/Peplos
https://www.slideshare.net/ewunia1/ubir-w-staroytnej-grecji
http://murkydesign.pl/5-pojec-mody-damskiej-starozytnej-grecji
http://www.modoweopowiesci.pl/2015/02/moda-w-starozytnej-grecji-i-rzymie.html
http://historiaomodzie.blox.pl/2010/05/Uczesanie-obuwie-bizuteria-torebki-i-inne-Grecja.html
http://historiaomodzie.blox.pl/2010/05/Ubior-starozytnego-Rzymu-stroj-wojskowy-i-damski.html
https://www.imperiumromanum.edu.pl/spoleczenstwo/ubior-starozytnych-rzymian

Źródło obrazka: https://unsplash.com/photos/GeKoZualPmA

unsplash-logoCristina Gottardi