Opisy statków cz. 1 – Galeon

Dzień dobry

Z kolejnego nowego cyklu, coś co potrzebne mi jest do książki shanty. O statkach jeszcze będzie wpis ogólny, gdzie chciałabym dać rysunek, bo mnie samej ciężko było sobie wyobrazić pokład i w ogóle jak wygląda statek (a płynęłam kiedyś jednym w Ustce, ale wiecie te specjalistyczne nazwy). Niestety kolejny miesiąc bez odpowiedniego sprzętu, na którym mogłabym pisać, czekam i czekam 😦 Dodatkowo wzięłam sobie drugą pracę na dorabianie, więc mało czasu i ciężko mi idzie coś ostatnio. Szukam co mogę udostępnić, bo mam kilka tematów przygotowanych, ale niestety niedokończonych. W każdym razie nie siedzę na laurach i dokształcam się ciągle 🙂 Dużo ostatnio czytam i przygotowuje nowe tematy. Także nie opuszczam Was 😉

Galeon (ang. galleon, „duży statek”), to żaglowy okręt wojenny lub statek handlowy. Był duży i wielopoziomowy. Cechował się wysoką, zwężająca się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem (figura na dziobie okrętu, od którego pochodzi zazwyczaj nazwa).

Galeony były zazwyczaj jednostkami trzy masztowymi (rzadko czteromasztowe). Pierwszy maszt od strony dziobu nosił nazwę fokmaszt. Największym masztem był grotmaszt i zarazem najważniejszym (najczęściej skraca się nazwę do maszt gdy jest jeden maszt lub grot). Na tych dwóch mieściły się żagle rejonowe (prostokątne lub trapezowe). Z tyłu mieścił się bezanmaszt i tutaj był tylny żagiel bezan. Do tego dochodziło ożaglowanie łacińskie. W galeonach był też bukszpryt (drzewiec wystający do przodu z dziobu jednostki żaglowej).

Przy czteromasztowym wyglądało to tak:

-najbardziej z tyłu bonaventure
-bezanmaszt
-najwyższy grotmaszt
-fokmaszt z przodu

Były uzbrojone w od kilkunastu do ponad setki dział różnych wagomiarów i kalibrów.

Pojemność galeonów sięgała 750 łasztów (od 100 ton do ok. 600-700 ton, ale zdarzały się też 2300 ton).

Galeony powstały w drodze ewolucji karak, miały smuklejsze kształty kadłuba, znacznie niższą nadbudówkę dziobową (forkasztel) i smuklejszą, wysoko, zwężającą się ku górze nadbudówki rufowej o konstrukcji schodkowej. Na samej rufie w nadbudówce była umieszczona kabina dowódcy i oficerów, często przeszklone i bogato zdobione z zewnątrz. Nadbudówka dziobowa została cofnięta ku rufie, a dziób upodobnił się do dziobów galer i przybrał formę galionu, z platformą ułatwiającą obsługę takielunku na dziobie.

Galeony były budowane z drewna dębu, maszty z sosny i różnych innych twardych gatunków drewna.

Galeony przeznaczone były do żeglugi oceanicznej, ale budowano też mniejsze jednostki. Pełniły funkcję handlowe jak i wojenne. Mogły być bez problemu wielokrotnie przebudowywane.

Wojenne galeony specjalne miały obniżone kasztele i były uzbrojone w ciężką artylerie: uzbrajano w działa lekkie 80-200 sztuk lub ciężkie 18-funtowe 40-50 sztuk. Rozmieszczano je wzdłuż burt na jednym lub dwóch pokładach działowych.

Najczęściej używano na galeonie armaty demi-curvelin, ale były też półarmaty demi-cannon.

Galeon był napędzany tylko i wyłącznie wiatrem przy użyciu żagli.

Galeony wojenne przekształciły się w okręty linowe.

Źródło tekstu:
https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Galeon
https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Fokmaszt
https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Bezan
https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Bukszpryt
https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Grotmaszt
https://pl.wikipedia.org/wiki/Karaka
https://pl.wikipedia.org/wiki/Forkasztel
https://pl.wikipedia.org/wiki/Rufa
https://en.wikipedia.org/wiki/Galleon
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Demi-culverin
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Demi-cannon

Źródło obrazka:
https://unsplash.com/photos/MIpS1kkW-oA