Dzień dobry
Dzisiaj taki temat, który miał być z pół roku temu, ale jakoś zaginął wśród innych 🙂 Telefonu nie odzyskałam jeszcze niestety, ale trzeba było kupić w końcu nowy. Także mam nadzieje, że znowu powrócę do regularnych publikacji. Ogólnie narzekałam na czas, że go mam bardzo mało. Teraz zauważyłam tendencje, że im więcej mam na głowie to ten czas się nagle znajduje. Bardzo ciekawe 🙂 Obiecałam już nie marudzić, a ustawiać sobie tylko i wyłącznie cele, do których chcę dążyć. Poza tym wracam do erpowania. Nowe kp się tworzy do jednego z rp i prawdopodobnie będzie jeszcze jedno. W sumie nie mogę się doczekać, bo już dawno nie było mnie w tym środowisku. Mam nadzieje, że ten wpis wynagrodzi opóźnienia w publikowaniu. Czeka nas jeszcze wiele ciekawych tematów. Także zapraszam do czytania 😉
Photo by Melanie Magdalena on Unsplash
MAJOWIE
Biżuteria
-Wskazywała na statut w społeczeństwie
-Noszono wyszukane nakrycia głowy. Szlachta nosiła kapelusze, im były wyższe tym lepiej, a nosił szlachetnie urodzony tak wysokie, że niektóre miały kilka stóp wysokości.
-Przedmioty biżuterii były jasne, kolorowe. Były to głównie kolczyki, kółka do nosa, pierścienie do ust, naszyjniki, szpilki. Biedni nosili biżuterię stworzoną z kości i patyków oraz malowaną glinę. Bogatych biżuteria była ze złota, srebra, miedzi, skorupy żółwia, kamieni szlachetnych.
-Biżuteria z kamieni szlachetnych była głównie koloru zielonego na przykład: jadeit.
-Tylko szlachta mogła używać piór na przykład, żeby zwiększyć wysokość kapelusza, albo wkładane po prostu we włosy. Dawano je także do dekoracji wachlarzy, ubrań, włóczni, opasek na kolana, opasek do włosów, kołnierzyków, naszyjników, bransoletek, obrączek. Używanie piór przez zwykłego człowieka kończyło się najsurowszą karą – śmiercią. Najważniejszym ptakiem, z którego uzyskiwano opalizującego zielonego pióra był quetzal, ale je używali tylko królowie lub kapłani, w strojach na co dzień lub ceremonialnych.
Kobiety
-Włosy były związane tkaniną, tak że powstawała skomplikowana fryzura, albo nosiły turbanowe nakrycie głowy. Zdarzały się także nakrycia głowy stworzone z różnych materiałów – skóra zwierząt. Ozdobione piórami u szlachcianek, diamenty, klejnoty. Nosiły na przykład zdobione sombrero.
Mężczyźni
-Nosili plecione torby
-Nosili na głowie chusty, albo turban, czy na przykład znaleziono kiedyś coś podobnego do meloniku.
Ubrania
-Przede wszystkim odzież podobnie jak biżuteria określały pozycje rodziny, status społeczny.
-Uważa się, ze Majowie używali różnych rodzajów materiału do splotu tkaniny. Za najwyższej klasy uważano delikatną tkaninę z nicią bawełnianą, a niższej klasy były szorstkie z liści agawy lub kory drewna. Używano też konopi oraz maguey. Tworzono różnych rodzaj tkanin skośne, gładkie i gazowe.
-Ubranie nigdy nie przylegało do ciała, ale było luźno drapowane, wiązane za pomocą pasów lub innej tkaniny. Ubrania przypominały koszule w stylu tuniki lub manty (podobne do poncho).
-Ubrania farbowano na czerwono używając maleńkich owadów zwanych konszenilą, które żyją w kaktusie. Z kolei purpurowy barwnik mieli z morskich mięczaków (Plicopurpura pansa). Pracowali też z roślinami indygo, żeby uzyskać inne barwy: czarny, zielony, fioletowy, niebieski i rożne odmiany czerwieni. Przedmiot odzieżowy miał tradycyjnie ustaloną kolejność kombinacji kolorów na przykład: jasny huipil, gdzie w przeważającej mierze był pomarańczowy i czerwony, który przeplatał się kolorami rzadziej występującymi niebieskim i zielonym. Miały też specyficzny wzorzec geometryczny (fraktale) albo kwiaty, wizerunki zwierząt, ludzi. Ozdabiano dodatkowo ubrania haftem lub brokatem.
-Na festiwale zakładano odświętny strój, tyle że biedni musieli po powrocie o niego odpowiednio zadbać, a bogaci nie musieli się o to zbytnio martwić.
-Sandały były zrobione ze skóry jelenia, które przyozdobione były pomponami i kawałkami innych skór. U bogatszych były niepalone skóry, z paskami z konopi. Sandały miały dwa paski. Jeden był pomiędzy trzecim a czwartym palcem, a drugi między drugim, a pierwszym.
-Używano wężowej skóry, kości i grzechotki jako dodatek do dekoracji odzieży.
Kobiety
-Nosiły długie spódnice. Czasem z opaską, która przykrywała piersi. Spódnice były kawałkami tkaniny, które były owinięte kilkukrotnie wokół ciała i były wiązane za pomocą paska lub innej koszuli w stylu tuniki. Takie tuniki były bez rękawów, czyli otwór na ramiona i głowę. Na ramiona były specjalne tkaniny, które zsuwały się z ramion, nazywano je huipil. Miały ozdobne frędzle i sęki. Jeśli nie miały huipil miały zamiast tego mantę, czyli kawałek materiału wokół torsu.
-Tuniki były czasem tak długie jak sukienki (poncho-tuniki).
-Zimą nosiły ciepły szal, płaszcz.
Mężczyźni
-Nosili przepaskę na biodrach, która miała długość materiału owiniętego kilka razy wokół ciała i między nogami. Ponoć była „szeroka na pięć palców”, chociaż mówi się od ośmiu do dziesięciu stóp długości i dziesięć cali szerokości. U szlachciców były ozdobione na przykład piórami. U niektórych mężczyzn zamiast przepaski był kwadratowy materiał nazywany pati. Pati zawiązywano wokół ramion mężczyzny. podobnie jak przepaska u bogatych był zdobiony. Używano go na co dzień jak i niektóre wyszukane również do spania.
-Kapłani wykorzystywali futra jaguara na maski i płaszcze, żeby groźnie wyglądać.
Makijaż i fryzury
-Atrakcyjność określana była na podstawie tradycyjnego wyglądu: czoło pochylone do góry, ku tyłowi, oczy lekko skrzyżowane, nos wydawał się złamany, a nos, usta i uszy przekłute. Zęby były ułożone we wzory, a ciało wytatuowane (szczególnie wojownicy, nadawało to im ostry wygląd). Czoło pochylone do tyłu osiągano poprzez przymocowanie niemowlęciu płaskiej deski (proces trepanowania). Z kolei lekko skrzyżowany wzrok w wyniku patrzenia na małe miękkie kuleczki, które odbijały się między nosem, a oczami. Przyczepiano je do włosów lub były specjalne opaski z uwieszonym na sznurku kamieniem. Nos był kształtowany za pomocą specjalnej formy, a w niektórych rejonach używano odpowiedniego makijażu, który miał podkreślić inny kształt – doskonały rzymski haczykowaty. Zęby były szpiczaste. Bogaci Majowie w wywierconych przednich zębach umieszczali wkłady z kamieni szlachetnych – jadeit lub turkus.
-Nie korzystano z lusterek. Kobietom wręcz było to zabronione, ponieważ wierzono, że istoty ze świata pozaziemskiego mogą dotrzeć przez lustro i wciągnąć je do innego wymiaru (Miejsce Awe). Mężczyźni robili to tylko w akcie odwagi.
-Szlachta robiła sobie tatuaże, malowała swoje ciała.
-Wojowników ciała i broń ozdabiały pazury, zęby jaguara
-Zarówno kobiety jak i mężczyźni mieli długie włosy.
-Kobiety i mężczyźni po ślubie mieli robione tatuaże.
-Ludzi lub zwierzęta, których oddawano w ofierze, malowano ich ciała na niebiesko.
-Majowie farbowali swoje ciała we wzory i jednolite kolory: niezamężni mężczyźni na czarno, kapłani na niebiesko, mężczyźni i kobiety czerwień. Wojownicy nosili opaski na przemian czerwona farba z czarną.
Photo by Toa Heftiba on Unsplash
AZTEKOWIE
Biżuteria
-Szlachetnie urodzeni Aztekowie nosili mnóstwo biżuterii (nawet mieli zawód jubilera!)
-Wykonywano biżuterię z metalu, kamienia, skóry, drewna, piór, muszli, gliny, obsydianu, kamienie szlachetne (jadeit, kwarc – ametyst, opal, kamień księżycowy, turkus), złota i srebra. Tworzono mozaiki po przez umieszczanie kawałków cennego kamienia na tle gliny lub drewna. Polerowano kamienie i używano w biżuterii lub ozdobach.
-Ze złotem było tak, że niestety ozdoby się nie zachowały, ponieważ wszystko praktycznie zostało przetopione.
-Nosili bransoletki na nogi, bransoletki, kolczyki, pierścionki, naszyjniki z charmsami, wisiorki, opaski.
-Ozdoby miały naturalne kształty, ale i były także takie w kształcie ptaków, gadów lub zawierały motyw religijny.
-Niektóre biżuterie miały małe dzwoneczki, przypominające małe kwiatki, które wydawały delikatne dźwięki brzęczące.
-Biżuterie noszono też z powodów religijnych i używano podczas obrzędów. Dość popularny był jadeit, który był symbolem wody. Nosili go głównie kapłani.
-Szpulki do uszu – nosili zarówno mężczyźni jak i kobiety.
-Używano masek różnych bogów Azteków do rytuałów.
-Nakrycie głowy tworzyło dysk , który miał reprezentować niebo i wszechświat oraz przypominać o tym, żeby jednoczono się ze światem.
Mężczyźni
-Nosili zatyczki (kolczyki) do uszu, a miały one specjalne znaczenie. Miały podkreślić stopień społeczny lub wojskowy. Dość często nosili także je na nosie lub dolnej wardze.
Ubrania
-Krawcy korzystali z piór, muszli, srebra, materiałów półszlachetnych, onyksu i obsydianu.
-Bogaci nosili piękne ubrania z bawełny, a odzież była jaskrawo farbowana i ozdabiana haftami oraz piórami. Niższej klasy Aztekowie nosili proste ubrania, które były tkane z nici z włókien liści maguey. Tkane materiały były ze sobą zszywane lub wiązane. Materiał ten był miękki podobnie jak bawełna, ale rzadko zdarzało się, żeby biedni ją nosili. Odzież nie była haftowana, no i żadna z osób niższej klasy nie mogła używać piór.
-Odzież była ogólnie luźna i nie zakrywała całkiem ciała.
Kobiety
-Nosiły długie spódnice lub/i koszule związane w talii oraz bluzkę bez rękawów lub z krótkim rękawem. Otwory na głowę lub ramiona były po prostu wplecione w tkaninę, a spódnica była długim pasem materiału owiniętym wokół ciała. Wraz z większym udziałem kobiet w społeczeństwie zmieniały się kolory szat, były bardziej dekorowane i barwione, aby pokazać swój status.
-Od 6 roku życia dziewczynki uczyły się używać wrzeciono i prządź wełnę. Jeśli zostawały kapłankami do końca życia haftowały tkaniny.
Mężczyźni
-Wojownicy jeśli mieli tytuł „tequina” („pełnoprawny” obywatel) i trafili na najwyższy poziom bycia wojownikiem, to nosili skórę jaguara (rycerz-jaguar) lub strój cały ozdobiony piórami orła (rycerz orłów).
-Wojownicy mieli wyjątkowo kolorowe i zaprojektowane ubrania, które pokazywały przynależność do grupy. Bohaterowie na przykład nosili dodatkowe hafty i kamienie na mundurach.
-Byli też specjalni wojownicy zwani Cuauhocelotl, którzy nosili pierzaste hełmy.
-Na tunikę zakładano najczęściej płaszcz z dwoma rogami wiązanymi z przodu lub czasami przechodziło przez jedno ramię.
-Kapłani nosili płaszcze ze skóry jaguara
–Sarapa – poncho wykonane z jednej narzuty, z otworem w środku na głowę, które było odzieniem codziennym. Narzuty z motywami azteckimi.
-Przepaska na biodra była noszona przez zwykłych ludzi. Zrobiona była z długiego paska materiału przywiązanego z przodu.
-Kupcy oraz bogaci nosili małe frędzle na każdym końcu przepaski biodrowej oraz niewielką ilość haftu, aby określić wyższy status. Wracając do kupców, to mogli nosić bardziej wyszukane ubrania.
-Niewolnicy mieli na sobie prostą szatę, którą niektórzy przywiązywali do ramienia. Czasem wiązane były w talii.
-Kapłani mieli specjalną szatę, którą zawsze nosili, wraz ze wszystkim co mogli nosić, czyli: kamizelka bez rękawów, która kończyła się nad kolanami.
-Władcy nosili najpiękniejsze stroje ze wszystkich – długi, mocno haftowany, bawełniany płaszcz związany z przodu. Płaszcz był znakiem statusu. Jeśli ktoś miał piękniejszy niż władca, to po prostu został zabijany.
-Szlachcice nie mogli wiązać płaszcz/peleryny z przodu jak władca, a jedynie na prawym ramieniu. Płaszcz był tworzony z trójkątnej tkaniny zwanej tilmatil lub tilma. Można było go też używać do przenoszenia rzeczy.
Dzieci
-Miały podobne szaty do rodziców.
Makijaż i fryzury
Kobiety:
-Nie miały makijażu, wręcz było to zarezerwowane dla prostytutek.
-Normalnie miały długie proste włosy, a kapłanki na znak czystości goliły sobie głowy.
Mężczyźni
-Około 10 roku obcinane są włosy, z wyjątkiem krótkiego kosmyka na karku (oznaka dorosłości). Żeby mieć całkiem ścięte włosy musi wziąć jeńca w walce.
-Kapłani na plecach nosili kadzidło, które rozmiarem mniej więcej przypominało plecak dziecka oraz jeszcze mieli przy sobie pojemnik z tytoniem.
Photo by Nicole Harrington on Unsplash
INKOWIE
*Sapa Inca – nie tyle, że był władcą, cesarzem, był uważany za potomka boga słońca, a nawet samego boga. Rodzina królewska składała się z jego żon i synów. Szlachta z kolei to byli krewni jego lub żon i synów.
Biżuteria
-Biżuterią stroili się najbogatsi.
-Zarówno kobiety jak i mężczyźni nosili opaski na głowie.
Kobiety
-Na głowie najczęściej miały kawałek tkaniny, chusty.
Mężczyzna
-Tylko Sapa inca mógł nosić specjalny kapelusz ze złota i piór. Wokół jego głowy wisiał turban składający się z wielu kolorowych fałd llautu, z frędzlami o szkarłatnym kolorze, do tego były dwa pióra korakena. Nosił na różnych częściach ciała biżuterię: złote naramienniki, ciężkie złote bransoletki i kolczyki – niezwykle ciężkie zatyczki do uszu, które ciągnęły płatki uszu, opadały na ramiona (Tutaj możecie zobaczyć).
-Szlachta nosiła również llatu z frędzlami.
Ubrania
-Szlachta mogła zdobić ubrania piórami.
-Maski – nakładano na drewnianą matryce twarzy ludzkiej cienką blachę złota i formowano ją.
-Szlachta używała ubrań więcej niż raz i dlatego modyfikowali swój ubiór – zmieniali hafty, ozdoby. Nie były jednak tak barwne jak stroje sapy. Były to głównie sukienki z najlepszej wełny wiktuny, bardzo ozdobione mnóstwem kamieni szlachetnych i złota.
-Ubrania bogatych i biednych były podobne. Tkaniny miały nieco szorstką teksturę, powstawały z włókien roślinnych bawełny, ale mieli też z wełny. Kolor raczej woleli jasny, a jedynie dodawali do nich haft. Wraz z czasem wzory zaczęły być unikalne i oznaczać miejsce pochodzenia danego Inka. Pomimo różnych ubiorów festiwale były wspólne obchodzone, ale każdy po świętowaniu musiał wrócić do swojego miejsca zamieszkania.
-Ubrania były niedopasowane, zawsze noszone w całości, tylko spięte spinkami. Powstawało coś jak tunika bez rękawów.
-Ubrania farbowano na kolor czerwony za pomocą cynoberu, minerał bogaty w rtęć. Cynober wykorzystywano jako pigment do makijażu, ubrań i malowania. Jednakże nie wiadomo, czy ubrania przefarbowane zakładano normalnie, czy dopiero po śmierci, ponieważ znaleziono ubrane w nie mumie.
-Odzież podobnie jak u Majów świadczył o pozycji w społeczeństwie.
–Ojtas – obuwie, które nosiły zarówno kobiety i mężczyźni.
-Sandały były z niegarbowanej skóry lamy, albo były plecione z włókien.
Kobiety
-Nosiły na sobie jednoczęściowy kawałek materiału, który był jakby formowany w sukienkę łącząca spódnicę i bluzkę, która sięgała do kostek i była wiązana w pasie długą, szeroką, tkaną i ozdobną szarfą. U góry sięgał do szyi, górne krawędzie były ze sobą spięte na ramionach długimi szpilkami, które przechodziły pod ramionami po bokach.
-Nosiły też coś podobnego do męskiego płaszcza, który nosiły na ramionach i z przodu miał metalową szpilkę topo.
-Topo miały duże główki różnego rozmiaru na przykład w postaci zwierząt, ludzi i kończyły się najczęściej dużym, cienkim, okrągłym lub półokrągłym dyskiem, którego krawędzie były ostre niczym nóż.
–Ascu – długie ubrania bez rękawów.
–Lliclla – chusty, spięte na piersi wielką agrafą topo.
Mężczyźni
-Ubrania Sapa inca były haftowane i pokryte klejnotami. Płaszcz był pokryty ozdobami i kawałkami turkusu. Buty były wykonane z futra lub najlepszej tkaniny. Władca nigdy nie mógł nosić takiego samego ubrania dwa razy, dlatego sapa nosił ubranie tylko raz, gdy zdjął ubranie zostawało one spalane. Nosił królewską tarczę z wygrawerowanym zdjęciem boga słońca na piersi. Do tego miał odznakę z piór kolibra oprawioną w złoto.
–Ukara – opaski na biodra.
–Unku – pozbawione rękawów koszule sięgające do kolan, które były przepasane haftowanym pasem.
Makijaż i fryzury
-Używano specjalnej farby na twarzy i ciele. Mieli nawet specjalną farbę na czas wojny. Na znak żałoby używali czarnej farby, ale przy ceremoniach, okazjach była czerwona lub fioletowa.
-U szlachciców przypinano deskę do głowy i formowała tak czaszkę, że czubek głowy był wyższy, był to symbol szlachty i rodziny królewskiej
Kobiety
-Nie obcinały włosów, ale rozdzielały je na środku i nosiły je zwisające z tyłu. Ścinane były jedynie na znak żałoby po utraconym mężu, a kiedy odrastały było to oznaką, że czas wziąć ponownie małżeństwo.
Mężczyźni
-Każdy mężczyzna nosił ze sobą torbę, w której nosił kokę, amulety oraz drobne rzeczy osobiste
-Mężczyźni przycinali włosy – pozostawiali krótkie z przodu, średniodługie z tyłu. Związywali je za pomocą wąskiej ozdobnej, tkanej opaski lub innego specjalnej chusty albo na temblaku. U szlachciców każdy mężczyzna miał charakterystyczną fryzurę.
CIEKAWOSTKI
-Cynober, którego używano prawdopodobnie prowadził często do zatrucia rtęcią. Objawami było: osłabienie mięśni, brak koordynacji ruchowej, skutki neurologiczne, zaburzenia mowy i utrata słuchu.
Źródło tekstu:
http://archeos.pl/artykul/3186
http://archeos.pl/forum/?topic=3186
https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Cywilizacja_Majów
https://www.wprost.pl/swiat/10057536/najdziwniejsze-sposoby-starozytnych-na-dbhttps://archeowiesci.pl/2013/07/31/jak-inkowie-skladali-dzieci-w-ofierze/anie-o-wyglad-dla-urody-stosowano-nawet-zwiazki-olowiu.html
http://mezoameryka.pl/mezoameryka/kochamy-meksyk/111-kochamy-meksyk/389-modny-maj
https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Aztekowiehttps://www.bryk.pl/wypracowania/historia/ciekawostki/24446-panstwa-aztekow-i-inkow.html
http://www.historia.szkola.pl/cywilizacje-prekolumbijskie/zycie-codzienne.php
https://sciaga.pl/tekst/16785-17-ci_niewiarygodni_inkowie_zycie_codzienne_inkow_grupy_spoleczne_i_wiekowe_w
http://www.monikawitkowska.pl/2013-01-30-13-11-32/117-peru/199-559
http://www.national-geographic.pl/historia/imperialne-drogi-inkow
https://pl.m.wikibooks.org/wiki/Wikijunior:Cywilizacje/Inkowie
http://nauka.rocks/capacocha/
https://archeowiesci.pl/2013/07/31/jak-inkowie-skladali-dzieci-w-ofierze/
https://theculturetrip.com/north-america/mexico/articles/an-introduction-to-mayan-culture-as-told-through-clothing/
https://mayas.mrdonn.org/clothing.html
https://incas.mrdonn.org/
https://aztecs.mrdonn.org/
https://ancientmayalife.blogspot.com/2012/12/clothing-of-ancient-maya.html
https://www.ducksters.com/history/maya/daily_life.php
https://www.historyonthenet.com/the-maya-concept-of-beauty
http://www.machupicchu-inca.com/inca-clothing.html
http://www.aztec-history.com/aztec-jewelry.html
http://www.aztec-history.com/ancient-aztec-clothing.html
http://www.legendsandchronicles.com/ancient-civilizations/the-ancient-aztecs/aztec-women/
MODA I UBIÓR PLEMION AMERYKI ŁACIŃSKIEJ – Kosmatka Artur, Liszewski Michał
ZNACZENIE PIERCINGU W KULTURACH ŚWIATA – Agnieszka Nieradko, Andrzej Borzęcki
Moda i styl: elita i dwór Majów (Jaina 600-900 n.e.). Wystawa czasowa – Materiały Zachodniopomorskie, Nowa Seria t. VIII: 2011 z. 1: Archeologia, s. 429-431
Tak żyli ludzie – w czasach Majów, Azteków i Inków – Louis-René Nougier
Źródło obrazka:
https://unsplash.com/photos/zSpQkCdbRb4
https://unsplash.com/photos/2jUdJ9cNyrA
https://unsplash.com/photos/1tg3ylPvKWw
Role Playing Polska 
Dodaj komentarz