Osoby z niepełnosprawnością cz. 1 – Rodzaje niepełnosprawności

Dzień dobry

Rozpoczynamy nowy cykl Osob z niepełnosprawnościami. Zapraszam.

Niepełnosprawność

Jest zjawiskiem, które nabiera coraz większego znaczenia dla funkcjonowania współczesnego społeczeństwa. Wzrosło zainteresowanie tą tematyką, a głównymi powodami są czynniki demograficzne, społeczne i ekonomiczne.

Osoby z niepełnosprawnościami, to największa grupa mniejszościowa, a z danych w Polsce wynika, ze osób niepełnosprawnych jest ogółem 5,4 miliona co stanowi 14,3% populacji (wg danych z 2023).

We wzroście znaczenia tematyki niepełnosprawności są istotne czynniki społeczne i kulturowe oraz rola osób niepełnosprawnych w społeczeństwie.

Na przełomie XX i XI wieku zmieniło się definiowanie niepełnosprawności paradygmatu medycznego, gdzie osoba z niepełnosprawnością nie była podmiotem, ale „przypadkiem medycznym”, czy też tylko „podmiotem zabiegów medycznych”. Wcześniej osoby z niepełnosprawnością izolowano (na przykład w szpitalach psychiatrycznych), ograniczano ich i rolą było tylko podawanie leków, zaspokajanie podstawowych potrzeb, i niestety pozbawiano ich szans oraz możliwości rozwojowych.

Zmiana modelu na społeczny pozwalała na to by osoba z niepełnosprawnością była niezależna i mogła uczestniczyć w pełni w społeczeństwie. Zgodnie z nowym modelem, to społeczeństwo powinno dostosować warunki do osoby z niepełnosprawnością.

Warto też się przyjrzeć nowej formie wyrażenia, nie „osoba niepełnosprawna”, a „osoba z niepełnosprawnością”. Do tego wykluczono stygmatyzowanie i nazywanie na przykład: osoby ze schizofrenią – „schizofrenikiem”, a osoby z autyzmem – „autystykiem”. Należy unikać etykietowania. Określenie „osoba z niepełnosprawnością” pozwala pokazać, że osoba oprócz niepełnosprawności, posiada inne aspekty tożsamości.

Niepełnosprawność w Międzynarodowej Klasie Uszkodzeń, Niepełnosprawności i Upośledzeń (ICIDH) według WHO podkreśla trzy aspekty:

• uszkodzenie (impairment)
• niepełnosprawność (disability)
• upośledzenie (handicap)

Aktualnie niepełnosprawność uznawana jest za interakcję ograniczeń fizycznych lub/i psychicznych z czynnikami społecznymi i środowiskowymi.

Biopsychospołeczna koncepcja niepełnosprawności uwzględnia aspekt biologiczny, jak i społeczny powstawaniu niepełnosprawności.

Konwencja Narodów Zjednoczonych z 2012 roku uznała, że osoby z niepełnosprawnością, to osoby z długotrwale naruszoną sprawnością fizyczną, umysłową intelektualną lub w zakresie zmysłów, co może oddziaływaniu z różnymi barierami, utrudniać im pełny skuteczny udział w życiu społecznym, na zasadzie równości z innymi osobami.

W Polsce dzielimy niepełnosprawność na trzy stopnie:

• lekki
• umiarkowany
• znaczny

Do 16 roku życia nie ma ustalonego stopnia.

Żeby uzyskać stopień niepełnosprawności trzeba przejść odpowiednią procedurę administracyjną i co najmniej osiągnąć stopień lekki.

Drugą opcją ustalenia stopnia niepełnosprawności jest organ rentowy na przykład: ZUS, gdzie wyróżniamy:

– całkowitą utratę zdolności do pracy

– częściową utratę zdolności do pracy

Obecnie odchodzi i się od sztywnej kategoryzacji ze względu na stopień niepełnosprawności Jako główny kryterium funkcjonowania.

Niepełnosprawności są obarczone największą ilością mitów i stereotypów:

„nic nie zrozumie”

„to kara za grzechy rodziny„

a także uznawanie osób za przestępców, za agresywne, zagrażające, a nawet że mogą zarażać swoją niepełnosprawnością.

Źródło treści:

Asystent osoby z niepełnosprawnością intelektualną – Poradnik metodyczny dla profesjonalistów. Monika Zima−Parjaszewska, Barbara Ewa Abramowska, MONDI PLUS Sp. z o.o

Źródło obrazka:

https://unsplash.com/photos/white-and-blue-number-2-6JQEjnYrqgg